4.Μια Νέα Οικονομική Στρατηγική: αλλάζοντας το παραγωγικό μοντέλο

Κανείς δεν παραγνωρίζει τη δυσκολία της σημερινής κατάστασης. Αλλά είναι για μας σαφές ότι όσοι μας οδήγησαν εδώ, αποτρέποντας κάθε προσπάθεια στο παρελθόν για μεταρρυθμίσεις, δημιουργώντας ένα δυσβάστακτο στο κόστος και αναποτελεσματικό στην παρέμβασή του κράτος που υπήρχε ως το Διαδίκτυο των πελατειακών δικτύων και όχι ως αρωγός του πολίτη και πρώτη γραμμή στο σχεδιασμό της οικονομίας. Φυσικά και είναι αδιανόητο να ζητήσει κανείς από μια δομή όπως το Κράτος να αποτελέσει ενός είδους υπερυπολογιστή της οικονομίας. Παρόμοιες προσπάθειες στο παρελθόν όπως στην πρώην Σοβιετική Ένωση απέτυχαν, οδηγώντας την οικονομία στην απίσχναση και το Κράτος και τους αξιωματούχους των κάθε λογής γραφειοκρατιών στη γιγάντωση. Ούτε φυσικά είναι λύση μια παλιού ή νέου τύπου, φιλελεύθερη ή κλασική σοσιαλδημοκρατία που φορολογεί και ξοδεύει. Το μοντέλο αυτό έφτασε στα όρια του ήδη από τη δεκαετία του 70 και η επιστροφή σε αυτό όχι απλά δεν είναι ευκταία αλλά είναι και ουτοπική: ο –παγκοσμιοποιημένος- κόσμος μας είναι πολύ διαφορετικός από τον κόσμο του 70 και έχουμε πια ενεργειακές και κλιματικές παραμέτρους ως περιορισμούς στα μοντέλα μας. Αλλά αυτό που η τελευταία κρίση επίσης έδειξε είναι το τέλος της ουτοπίας των αποτελεσματικών αγορών και της ιδεολογικής μανίας ότι η μη παρέμβαση  στις αγορές είναι ο δρόμος για το νεοφιλελεύθερο παράδεισο. Η αποκοπή του χρηματιστικού τομέα από την πραγματική οικονομία, έστω κι αν είχε αρχικά θετικές επιπτώσεις στην άνοδο της παγκόσμιας οικονομίας, οδήγησε τελικά σε μια φούσκα τοξικών προϊόντων, στην απώλεια της πίστης και εν τέλει στην προσπάθεια να εξαχθούν τα λεφτά από την πραγματική οικονομία για να σωθεί , αν μπορεί να σωθεί το υπόλοιπο της φούσκας και μέσω αυτού μια οριζόντια και δικτυακά οργανωμένη κατανομή συμφερόντων στον κόσμο.

Αν λοιπόν αρνείται κανείς αυτές τις ακρότητες τότε αυτό που μένει ως αρχή για να κτίσει κανείς είναι μια ανθρωποαρχή για την παραγωγή του πλούτου:

« η παραγωγή του πλούτου έχει την αρχή της, δηλαδή πηγάζει, από κάθε ελεύθερο άνθρωπο προσωπικά, πολλαπλασιάζεται όταν οι άνθρωποι ενώνονται σε οργανώσεις όπως εταιρείες, συνεταιρισμοί, συμφωνίες ή τομείς της οικονομίας και αγορές και έχει την ανάγκη να ρυθμίζεται, να αναδιανέμεται και να καταστρέφεται στο επίπεδο των κρατών ή των ενώσεων κρατών»

Αφήνουμε για την ώρα εδώ αυτή τη γενική συζήτηση. Θα την ξαναβρούμε στο επόμενο κεφάλαιο όπου θα αναζητήσουμε μια σχέση ανάμεσα στη Δημοκρατία, το Κράτος και την Αγορά ως αντιπροσώπους από διαφορετική σκοπιά μιας νέας Κοινωνικής Συμφωνίας.

Στα επόμενα θα μιλήσουμε ειδικά για αυτό που πρέπει σήμερα ως Ελλάδα για την Ευρώπη να κάνουμε και η Ευρώπη να αποδεχτεί ως το συμφέρον όλων στην Ένωση για την οικονομία. Και εννοούμε σήμερα, ως πολιτική που θα επιδράσει ψυχολογικά και οικονομικά και θα αλλάξει το κλίμα άμεσα σε όλη την Ευρωπαϊκή Ήπειρο. Κατόπιν, θα μιλήσουμε επί της αρχής για ένα νέο οικονομικό μοντέλο παραγωγής για την Ελλάδα που θα λαμβάνει υπόψη του την παραπάνω ανθρωποαρχή. Τέλος θα μιλήσουμε για τα μέσα μιας νέας οικονομικής πολιτικής όπως η δημοσιονομική πολιτική, η φορολογική πολιτική, η ενεργειακή πολιτική και θα προτείνουμε δείκτες που οφείλουμε να παρακολουθούμε για την εκτίμηση της πορείας προς τη νέα οικονομία.

Α. Στάση πληρωμών μέσα στο Ευρώ τώρα

Επί μακρό παρακολουθήσαμε την τραγωδία της κατάρρευσης της Ευρωπαϊκής νομισματικής ένωσης μέσα από μια πλειάδα πηγών. Παρακολουθήσαμε εξηγήσεις για το τι φταίει και το τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα. Από νωρίς καταλάβαμε ότι οι Ευρωπαϊκές Ηγεσίες ζουν στην καλύτερη περίπτωση ένα μήνα πριν…Όλο αυτό το διάστημα διαφορετικοί άνθρωποι προερχόμενοι από διαφορετικές πηγές επιχείρησαν τόσο να εξηγήσουν τα αίτια όσο και να προτείνουν λύσεις. Πολλοί υποστήριξαν από νωρίς την επιστροφή σε εθνικό νόμισμα ως σωτήρια πολιτική. Ήταν ένα τμήμα μιας απομονωτιστικής και κατά βάθος χωρίς προοπτική Αριστεράς και ένα τμήμα του εγχώριου κεφαλαίου που έβγαλε βόλτα τα κεφάλαιά του στην Ελβετία ή και αλλαχού και τώρα θέλει να τα ξαναφέρει πίσω πολλαπλασιασμένα σε ισχύ. Η επιστροφή σε εθνικό νόμισμα, εδώ που φτάσαμε , αυτή την ώρα δεν είναι ταμπού. Ούτε υπάρχει καμιά ιδεολογική τοποθέτηση υπέρ ή εναντίον μιας τέτοιας προοπτικής. Αυτό που οφείλει κανείς να ξέρει είναι οι επιπτώσεις μιας τέτοιας κίνησης όταν πχ την κάνεις μόνος σου και μόνο εσύ (έχει δηλαδή απέναντι σου το Ευρώ μιας μικρότερης Ευρωζώνης με την οποία κυρίως έχεις εμπορικές συναλλαγές) , ή όταν πχ επισυμβεί επιστροφή στα εθνικά νομίσματα περισσοτέρων της μιας χωρών ή και όλων. Αν την ώρα που ανοίγει θερμό μέτωπο με το Ιράν εσύ βρεθείς σε εθνικό νόμισμα το πολύ απλό που θα συμβεί είναι να μείνεις για ένα μήνα χωρίς πετρέλαιο. Όσοι λοιπόν εύκολα προτείνουν επιστροφή στη δραχμή ας σκεφτούν καλύτερα…

Από την άλλη, η πολιτική που επιβάλλει η αρμοστεία της τρόικας αυτή την ώρα αποτελεί αποτυχημένο παράδειγμα, οδηγεί τη χώρα σε εξίσου μεγάλη καταστροφή, αφαιρώντας κάθε δυνατότητα της οικονομίας όχι να αναπτυχθεί αλλά να σταματήσει το φαύλο κύκλο της καταστροφής στον οποίο έχει εισέλθει.

Τότε; Ποια είναι η πρόταση; Τι μέλλει γενέσθαι;

Υποστηρίζουμε ότι αυτή την ώρα η καλύτερη λύση είναι να κηρύξει η χώρα Στάση Πληρωμών Προς τους Πιστωτές της εντός του Ευρώ αύριο αν είναι δυνατόν, οδηγώντας ταυτόχρονα τον προϋπολογισμό της σε ισοσκελισμό ακολουθώντας τη λογική της κατανομής των εσόδων του από τη φορολογία και μόνο σε ένα τρίτο για μισθούς και συντάξεις, ένα τρίτο για λοιπές δαπάνες και αφήνοντας το ένα τρίτο για την πληρωμή τοκοχρεωλυσίων. Στο βραχυπρόθεσμο διάστημα που θα ακολουθήσει την ανακοίνωση της Στάσης Πληρωμών προς τους Πιστωτές θεωρούμε ότι η χρηματοδότηση των αναγκών του Κράτους μπορεί να αναζητηθεί ακολουθώντας τη συνταγή του Γ,Βαρουφάκη (από τον οποίο και αντιγράφουμε βλέπε και http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.8emata&id=9751):

«Πως θα μπορέσει το δημόσιο να καλύψει τις ανάγκες του από τα πενιχρά του έσοδα τις επόμενες εβδομάδες και μήνες; Με τις εξής τρεις κινήσεις:

1.    Εσωτερικός δανεισμός βάσει νέου ανταποδοτικού φορο-ομολόγου του ελληνικού δημοσίου το οποίο μόνο έλληνες φορολογούμενοι θα μπορούν αγοράζουν. Η ιδέα εδώ είναι ότι ο φορολογούμενος δανείζει το δημόσιο αγοράζοντας μονοετή, διετή, πενταετή και δεκαετή φορο-ομόλογα τα οποία θα φέρουν μηδενικό επιτόκιο αλλά θα μπορούν να χρησιμοποιούνται, την ώρα που λήγουν, για την αποπληρωμή φόρων στο δημόσιο με έκπτωση που θα καθορίζει η αγορά αυτών των φορο-ομολόγων (που, βεβαίως, θα μεγαλώνει με την διάρκεια του φορο-ομόλογου). Έτσι, όσοι σκοπεύουμε να μείνουμε στην Ελλάδα, θα έχουμε κίνητρο, ουσιαστικά, να προκαταβάλουμε τους φόρους μας των επόμενων ετών με  σημαντική έκπτωση. Προσέξτε ότι αυτά τα φορο-ομόλογα θα μπορούν να αγοράζονται και να μετα-πωλούνται αλλά μόνο από έλληνες φορολογούμενους (δηλαδή κατόχους ΑΦΜ), καθώς οι υπόλοιποι δεν έχουν κανέναν λόγο να τα αγοράζουν (δεδομένου του ελληνικού επιτοκίου). Για τον ίδιο λόγο ούτε και οι Οίκοι Αξιολόγησης έχουν λόγο να τα... αξιολογούν. Θεωρώ ότι, στο πλαίσιο ενός καλά διατυπωμένου σχεδίου εθνικής αυτο-διάσωσης, το οποίο θα έχει ακολουθήσει ένα περήφανο ΟΧΙ, οι έλληνες πολίτες θα θελήσουν να δανείσουν το κράτος εξαγοράζοντας την μελλοντική φοροαπαλλαγή τους.
 

2.    Δραστική μείωση, της τάξης του 90%, όλων των δημόσιων δαπανών με χαμηλό πολλαπλασιαστή στο εσωτερικό της χώρας: Π.χ. να ανακληθεί αύριο, για ένα χρόνο, το 90% των διπλωματικών και των διπλωματικών υπαλλήλων (οι οποίοι απλά θα παίρνουν τον εν Ελλάδι μισθό τους μετά την επιστροφή τους). Παύση πληρωμών, για ένα χρόνο, στους προμηθευτές οπλικών συστημάτων έως νεωτέρας. Γενικά, άμεση στάση πληρωμών που δεν μεταφράζονται σε ενεργό ζήτηση εντός της ελληνικής αγοράς.
 

3.    Από-τα-πάνω-συμπίεση μισθολογικού και συνταξιοδοτικού κόστους (χωρίς να αγγιχθούν τα κατώτερα εισοδήματα). Πιο συγκεκριμένα, το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους καλείται να ταξινομήσει όλα τα εισοδήματα του δημοσίου (μισθούς και συντάξεις) ξεκινώντας από το υψηλότερο προς το χαμηλότερο. Η από-τα-πάνω-συμπίεση θα λειτουργεί (στην βάση σκεπτικού που, κατ' εμέ, συνάδει με την αρχή περί δικαίου, γνωστή ως maximin, του Αμερικανού φιλόσοφου John Rawls) ως εξής: Παίρνουμε το υψηλότερο μισθό και τον συμπιέζουμε στο επίπεδο του δεύτερου υψηλότερου. Κατόπιν, παίρνουμε αυτούς τους δύο και τους συμπιέζουμε στο επίπεδο του τρίτου υψηλότερου. Μετά, συμπιέζουμε τους τρεις αυτούς μισθούς στο επίπεδο του τέταρτου υψηλότερου. Συνεχίζουμε έως ότου εξοικονομηθεί το ποσόν που, σε συνδυασμό με τα έσοδα από τα φορο-ομόλογα και τις οικονομίες από το μέτρο 2 πιο πάνω, ισοσκελίζουν έσοδα και έξοδα του κράτους (ώστε να μην τρέχουμε πίσω από την τρόικα ανά πάσα στιγμή). Έτσι, δεν μειώνονται καθόλου τα κατώτερα εισοδήματα (τα οποία, είναι δεδομένο, έχουν τον μεγαλύτερο πολλαπλασιαστή).»

Σε αυτό το σημείο είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι το Μανιφέστο για την Ελλάδα του 21^ου αιώνα υιοθετεί τόσο την ερμηνεία Βαρουφάκη για το είδος της κρίσης όσο και την πρότασή του για την Ευρωπαϊκή Λύση (τη λεγόμενη και Modest Proposal).

Β. Ένα νέο παραγωγικό μοντέλο

Για μας είναι φανερό ότι το πρόβλημα της Ελληνικής Οικονομίας δεν είναι ένα πρόβλημα ανταγωνιστικότητας. Η αναγωγή μιας έννοιας της μικροοικονομίας όπως η ανταγωνιστικότητα στη μακροοικονομία είναι μία φενάκη: κανείς επιχειρηματίας δεν κοιτάει το γενικό επίπεδο μισθών ανάμεσα στην Ελλάδα και στην Τουρκία όταν πρόκειται να επενδύσει στον τουρισμό: τον ενδιαφέρει το επίπεδο μισθών στον τουρισμό και μάλιστα ως ένα από τα κριτήρια με τα οποία θα αποφασίσει αν θα κάνει ή όχι μια επένδυση. Μια σειρά από οικονομολόγους (ενδεικτικά αναφέρουμε εδώ τον Krugman) έχουν ήδη δείξει ότι, για παράδειγμα, δεν είναι δυνατό να μιλάμε για ανταγωνιστικότητα μιας οικονομίας της οποίας η παραγωγική βάση συρρικνώνεται: αυτή η συρρίκνωση έγινε εντονότερη στην Ελλάδα μετά της εισαγωγή στο Ευρώ όχι γιατί το μισθολογικό ή το μη μισθολογικό κόστος διάβρωσε την ανταγωνιστικότητα των διεθνώς εμπορεύσιμων ελληνικών προϊόντων αλλά μέσα από μια άλλη οδό:

Η εισαγωγή του Ευρώ και η ενοποίηση της ευρωζώνης μέσα από την ολοένα διευρυνόμενη ελευθερία κίνησης κεφαλαίων, αγαθών και ανθρώπων ευνόησε (μέσα από την αύξηση της πρόσβασης σε φτηνά δάνεια) την πλευρά της ζήτησης. Ξαφνικά κλάδοι της οικονομίας όπως η οικοδομή άρχισαν να αναπτύσσονται πολύ γρηγορότερα από πχ κλάδους με έκθεση στο Διεθνή ανταγωνισμό δημιουργώντας από τη μια περισσότερες θέσεις εργασίας σε αυτές και στέλνοντας ένα ενδογενές σοκ αύξησης του εισοδηματικού επιπέδου σε ολόκληρη την οικονομία. Αυτό πίεσε και το μισθολογικό κόστος στους εξαγωγικούς κλάδους από τη μια και από την άλλη δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την αύξηση των εισαγωγών και την υποκατάσταση αντίστοιχων προϊόντων της τοπικής αγοράς. Το μισθολογικό κόστος λοιπόν δεν αυξήθηκε παρά ως υγιής αντίδραση της αγοράς σε νέες συνθήκες και συνέβαλε στην απώλεια αγορών για τα Ελληνικά προϊόντα. Το πρώτο ωστόσο που σημειώνουμε με έμφαση είναι ότι το μισθολογικό κόστος είναι αποτέλεσμα της διάχυσης ενός ενδογενούς σοκ στο σύνολο της οικονομίας και όχι πχ αποτέλεσμα εργατικών διεκδικήσεων. Και το δεύτερο και εξίσου σημαντικό είναι ότι όπως μετά από τρία και πλέον χρόνια ύφεσης δεν υπάρχουν περιθώρια νέας προσαρμογής αυτού του κόστους, όπως επιχειρείται σήμερα, και κυρίως δεν υπάρχει ο αντίστροφος δρόμος: ένα ενδογενές μισθολογικό σοκ δε πρόκειται να βοηθήσει στο να κερδηθούν αγορές που χάθηκαν χθες, αύριο το πρωΐ. Μεθοδολογικά, η επιχειρούμενη σήμερα διοικητική μείωση του μισθολογικού κόστους και ο συνακόλουθος αποπληθωρισμός έχει τις γνωστές υφεσιακές συνέπειες ενώ παράλληλα οδηγεί σε πλήρη ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων μη ευνοώντας έτσι τις επενδύσεις σε τεχνολογία και καινοτομία. Η μέσω αποπληθωρισμού προσπάθεια για την ανάκτηση της ανταγωνιστικότητας τραυματίζει συνολικά την οικονομία και δεν εγγυάται την έλευση της μεγέθυνσης.

Αυτό μας φέρνει άμεσα και στο δεύτερο που συνέβη με την εισαγωγή του Ευρώ: η ενοποίηση που επέφερε στο χώρο της Ευρωζώνης έτεινε να ισχυροποιεί όσους ήδη ήταν έτοιμοι για αυτή την ενοποίηση. Τι σημαίνει στο επιχειρηματικό πεδίο έτοιμος; Σημαίνει κυρίως ότι εκμεταλλεύομαι τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που έχω και που στις βασικές τους κατηγορίες είναι πλεονεκτήματα τιμής, πρόσβασης στις αγορές μέσα από εναλλακτικά δίκτυα πωλήσεων, πρόσβασης σε φτηνό χρήμα σε σχέση με τους ανταγωνιστές αλλά και το μέγεθος των ανταγωνιζόμενων εταιρειών.

Μπορεί κανείς να προσθέσει στο παραπάνω εκρηκτικό μείγμα την ενίσχυση του Ευρώ (εθνικό νόμισμα) έναντι του δολαρίου (οπότε και οι εξαγωγές προς χώρες όπου οι συναλλαγές γίνονται σε δολάρια βυθίζονται) και να δει αν το πρόβλημα στα ισοζύγια έρχεται από το ενδοκοινοτικό εμπόριο ή από το εξωκοινοτικό εμπόριο ή και από τα δύο. Στην εξίσωση οφείλει να μπει και ένα ανίσχυρο κράτος, οδηγούμενο από ένα πολιτικό σύστημα χωρίς εθνική συνείδηση, που από τη μια σκοτώνει την επιχειρηματικότητα από μια ανάπηρη Δημόσια Διοίκηση αλλά από την άλλη είναι ευεπίφορο σε πιέσεις που οδηγούν στην εξάλειψη του ανταγωνισμού εντός της οικονομίας.

Επομένως το ζητούμενο σήμερα δεν είναι μόνο με ποιο τρόπο θα επιδιωχτεί ο χειρισμός της εξόδου από την κρίση χρέους-δανεισμού, η οποία αποτελεί όπως πολλές φορές ήδη τονίσαμε, το τελευταίο στάδιο μιας βαθειάς κρίσης του μεταπολιτευτικού σκηνικού, κρίσης κατά βάση της Δημοκρατίας και των κανόνων της, της πολιτικής και των εφαρμοζόμενων πολιτικών στην οικονομία. Το μεγάλο ζητούμενο είναι η διατύπωση και προοδευτικά η διαμόρφωση ενός νέου παραγωγικού μοντέλου για την οικονομία. Το προτεινόμενο παραγωγικό μοντέλο έχει στο μυαλό του την κουλτούρα και τη νοοτροπία του Έλληνα (για την ακρίβεια τα θετικά στοιχεία από την κουλτούρα και τη νοοτροπία), το γεγονός ότι η χώρα έχει εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό από την άποψη των γνώσεων και των ικανοτήτων, την ήδη εξειδίκευση της χώρας σε συγκεκριμένους τομείς με ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, τη σημασία της γεωγραφικής της θέσης από γεωπολιτική σκοπιά αλλά και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της γεωγραφίας όπως το πλεονέκτημα του Ήλιου και του Ορυκτού Πλούτου και τέλος την εκ νέου ανακάλυψη του Έλληνα ως Παραγωγού και Πολυμήχανου. Μας έχουν κατηγορήσει ότι από καιρό είχαμε μετατραπεί σε μια κοινωνία του ενοικίου, σε μια οικονομία ραντιέρηδων. Το αρκτικόλεξο του μοντέλου που προτείνουμε, στα αγγλικά, είναι R.A.N.T.E.S για να θυμίζει ίσως τη μετατροπή από rent economy σε R.A.N.T.E.S economy. Είναι σαφές ότι τα παρακάτω αφορούν στόχους: στους στόχους οφείλουμε προσήλωση αλλά και προσαρμοστικότητα στις συνθήκες. Οι στόχοι είναι εκεί για να ξεκινήσει το ταξίδι –όχι γιατί τελικά η Ιθάκη είναι όπως την προσμένουμε.

Research (επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό): εκτιμούμε ότι αφού αυτή την ώρα η όποια μείωση μισθολογικού κόστους δεν πρόκειται να αποτελέσει λόγο για να αυξηθούν οι επενδύσεις στη χώρα οφείλουμε να αναδιατάξουμε τις όποιες εναπομείνασες δημόσιες δαπάνες όχι σε δρόμους και λιμάνια αλλά στη δημιουργία μιας πλούσιας ερευνητικής υποδομής η οποία θα δημιουργηθεί με σύμπραξη Ευρωπαϊκών και Ελληνικών Πανεπιστημίων σε κοινά ερευνητικά σχήματα μέσα στην Ελλάδα. Για μας η απόκτηση ερευνητικής υποδομής με ευρωπαϊκές συνέργειες, δένει οριστικά τη χώρα ως παραγωγικό ιστό στις Ευρωπαϊκές ανάγκες, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για να δημιουργηθούν επενδύσεις στα προϊόντα αυτής της έρευνας και κινητοποιεί δυνάμεις της οικονομίας στο τοπικό επίπεδο γύρω από τα ερευνητικά κέντρα.

Agriculture (νέοι αγρότες, νέες μορφές εκμετάλλευσης της γης). Ακόμα κι αν πρέπει να αυτοεξαιρεθούμε από την Κοινή Αγροτική Πολιτική, ακόμα κι αν πρέπει να φτιάξουμε αγροτικές επιχειρήσεις με τους αγρότες-ιδιοκτήτες μετόχους και να ορίσουμε μια νέα πολιτική για τις καλλιεργήσιμες γαίες με το πέρασμά τους σε έναν Ελάχιστο Εθνικό Σχεδιασμό, ακόμα κι αν πρέπει να στείλουμε τους Δημόσιους Υπαλλήλους να μαζεύουν ελιές οφείλουμε στον εαυτό μας να επανασχεδιάσουμε το πώς θα παρέμβουμε για να επανασυστήσουμε τα ελληνικά προϊόντα ως προϊόντα προέλευσης και ως εμπορεύσιμα διεθνώς προϊόντα.

Nautical Tradition (η Θάλασσα είναι ο Δρόμος μας).

Tourism (η Ελλάδα ως brand name και τόπος προορισμού)

Energy (Ενέργεια από τον ορυκτό πλούτο, ενέργεια από τους αγωγούς)

Services (υπηρεσίες)

Δ. Δείκτες στόχοι για τη νέα οικονομία

Πάρα πολλές φορές τα προηγούμενα χρόνια η δημόσια συζήτηση για την οικονομία και η μέτρηση των επιδόσεων τόσο της οικονομίας συνολικά όσο και των κυβερνήσεων ειδικά στηρίχθηκαν σε λίγους δείκτες ανεπαρκώς υποστηριζόμενους από τεχνογνωσία αλλά και πολλές φορές δυσνόητους για το μεγάλο κοινό. Τον Οκτώβριο του 2009 τα νούμερα αλλοιώθηκαν για να διευκολυνθεί η έλευση της αρμοστείας και ο ανομολόγητος αρχικά, ομολογημένος αργότερα, στόχος του περιορισμού της Εθνικής Κυριαρχίας και της συκοφάντησης των Ελλήνων ως διεφθαρμένων. Αυτή η κατάσταση θα πρέπει να σταματήσει και ο έλεγχος της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής να περάσει από την Κυβέρνηση στη Βουλή όπως επίσης και προϋπολογισμός της να πρέπει να εγκριθεί από τα δύο τρίτα του συνόλου των βουλευτών.

Υποχρέωση της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής θα είναι, εκτός των άλλων, η δημοσίευση χρονοσειρών δεδομένων οι οποίες να νοηματοδοτούν την εξέλιξη της οικονομίας και την επίδοση της κυβέρνησης, όπως αυτοί οι δείκτες αποφασίζονται στην αρχή κάθε τετραετίας από τη Βουλή. Ενδεικτικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν:

Δείκτες για τα δημοσιονομικά αποτελέσματα

Δείκτες για τη φορολογική επίδοση

Δείκτες για την ενεργειακή εξάρτηση

Δείκτες για τα παραγόμενα προϊόντα και τις εξειδικεύσεις

Δείκτες για τη φτώχεια και την ανισότητα

Δείκτες για την επιχειρηματικότητα

Δείκτες για τη βαθμολόγηση των Δημόσιων Υπηρεσιών

Πολλοί από αυτούς παράγονται ήδη σήμερα. Στο πλαίσιο της συμμετοχής στην πολιτική πράξη μπορούμε να επιδιώξουμε κάθε φορά που παράγονται να αποστέλλονται μαζικά σε όσους Έλληνες πολίτες το επιθυμούν. Η συζήτηση για τα αποτελέσματα των πολιτικών, ακόμα κι αν αμφισβητείται η ποιότητα των δεικτών, είναι ένα βήμα πέρα από τον ανούσιο βερμπαλισμό και την κομματική ρητορεία από καθέδρας που χαρακτηρίζει σήμερα το πολιτικό σύστημα αλλά και θα αποφύγουμε τα όσα ενδοευρωπαϊκά συνέβησαν από τον Οκτώβριο του 2009 και μετά.