|
Κοίτα να δεις που μερικά πράγματα δεν αλλάζουν… |
 |
 |
|
Κοίτα να δεις που μερικά πράγματα δεν αλλάζουν…
του Μανώλη Βαρδή || www.democracycrisis.com
Το 1935 υπήρξε μία χρονολογία σταθμός για τη νεώτερη Γαλλία. Η κυβέρνηση του Ιουνίου είναι μία από τις πολλές διαδοχικές που ακολούθησαν τις επιπτώσεις της μεγάλης οικονομικής κρίσης. Πρωθυπουργός ο πρώην σοσιαλιστής, υπερασπιστής των συνδικάτων και της εργασίας, ο πολύς Pierre Laval. Ήταν αυτός που θα προταθεί αργότερα από τον Pétain για να αναλάβει σαν υπουργός Επικρατείας, αυτός που θα διαφωνήσει εν συνεχεία μαζί του, θα αναμιχθεί αμφίρροπα στην μεταφορά Εβραίων της Γαλλίας στη Γερμανία και μετά την απελευθέρωση θα εκτελεσθεί πανηγυρικά.
Επιστρέφουμε στα 1935. Σκοπός της βραχύβιας κυβέρνησης Laval ήταν η με κάθε τρόπο αποτροπή της υποτίμησης του νομίσματος και η έξοδος από την «ασύστολη κερδοσκοπία» με μία σκληρή πολιτική από-πληθωρισμού. 29 εκτελεστικά διατάγματα εκπονήθηκαν μέσα σε ένα μήνα, με σκοπό την περιστολή των κρατικών δαπανών, τη μείωση των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων και την πτώση της τιμής των προϊόντων. Αυτά τα εκτελεστικά διατάγματα βεβαίως έγιναν «παρά το Νόμο».
Είχε προηγηθεί η προσπάθεια του Tardieu, ήδη από το 1934, που το μεταρρυθμιστικό του σχέδιο περιλάμβανε περιστολή της νομοθετικής εξουσίας υπέρ της εκτελεστικής, άρνηση απεργίας για τους δημοσίους υπαλλήλους και ύστατη καταφυγή του αρχηγού του κράτους σε δημοψήφισμα για την επίλυση κρίσιμων ζητημάτων.
Ο ιδιόρρυθμος αυτός συνδυασμός «φιλελεύθερης» οικονομικής πολιτικής με κρατικό παρεμβατισμό και αργότερα κορπορατισμό είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα της δεκαετίας του 1930 και των αποτελεσμάτων της οικονομικής κρίσης. Οι αξιολογήσεις γι’ αυτόν ακόμα και σήμερα συζητούνται όσον αφορά στα οικονομικά (για παράδειγμα πιστώνεται στην πολιτική Laval η αποσόβηση της μεγάλης ανεργίας και το κράτημα της αγοραστικής ικανότητας των Γάλλων), όμως είναι σαφές ότι σε θεσμικό επίπεδο δρομολογήθηκε η υπονόμευση της Δημοκρατίας (τη σκυτάλη θα πάρει το Λαϊκό Μέτωπο που θα ακολουθήσει το 1936, όμως τουλάχιστον αυτό είχε σαφή «κομμουνιστική» χροιά) από το «σοσιαλιστικό» κέντρο.
Δύο συμπεράσματα: ο οικονομικός νέο-φιλελευθερισμός επιβάλλεται άνωθεν με διατάγματα περιοριστικά της δημοκρατίας, που ήθελε ο γνήσιος φιλελευθερισμός, και επίσης ως «δογματική ιδεοληψία» επικαλείται έκτακτες κοινωνικο-οικονομικές ανάγκες ή εθνικό συμφέρον, προφανώς σε αντίφαση με τις πραγματικές ανάγκες και το εθνικό συμφέρον (για παράδειγμα γιατί να εξυπηρετεί καλύτερα το εθνικό συμφέρον μία πολιτική σκληρού προϋπολογισμού και περιστολής δαπανών από την αντίθετη πολιτική που ακολούθησαν τα αμέσως επόμενα χρόνια ηγεσίες αριστερές, κομμουνιστικές ή αυταρχικές στην ηπειρωτική Ευρώπη;)
Bλέπε: Julian Jackson, The politics of depression in France 1932-1936, Cambridge University Press 1985
|
