Η κόλαση είναι το μέλλον, Μέρος 2ο

User Rating: / 1
PoorBest 

[μετάφραση του άρθρου L’enfer, c’est l’avenir, του PhilippeCurval, Μagazine Littéraire, Juillet-Aout 1997,pp. 94-98], του Μανώλη Βαρδή.

Οι «μεγάλοι Αρχαίοι» του απόλυτου δασκάλου της επιστημονικής φαντασίας, του H. P. Lovecraft θα φθάσουν στο σημείο να κατασκευάσουν τον άνθρωπο στο εργαστήριο για να τον απολαμβάνουν, αυτόν και τα πάθη του (At the Mountains of Madness) [1]  Στην σύγχρονη επιστημονική φαντασία ο Άλλος εξανθρωπίζεται. Εκτός εάν ο Serge Brussoloμεταμορφώνει τα πλάσματα της κόλασης σε οργανικές κονσέρβες, τις οποίες και κάνει συλλογή [2]

Παραμένουν βέβαια κάποιες σατανικές φιγούρεςoriginal όπως το αινιγματώδες The Shrike [3] στον Υπερίωνα (1990) του Dan Simmons. Αυτό το βάρβαρο και μυστηριώδες πλάσμα με τις λεπίδες και τα βιονικά του ξυράφια σπέρνει τον πανικό. Στην επιστημονική φαντασία η κόλαση είναι η προβολή των πνευματικών μας ορμών επί του πραγματικού για να το μεταμορφώσουμε. Είναι η «κλιματιζόμενη κόλαση», σύμφωνα με μία φράση του Henry Miller. «Οι θεολόγοι του παρελθόντος συζητούσαν για το αν η κόλαση δημιουργήθηκε από τον Θεό ή τον διάβολο. Κρίμα που δεν ζουν για να έχουν την απάντησή τους. Η κόλαση υπήρχε και θα υπάρχει πάντα, και είναι η General Motors που την δημιούργησε», είχε γράψει ο Robert Bloch.

Η προέλευση αυτής της πολιτικής αμφισβήτησης των ανθρωπίνων κοινωνιών δεν είναι κάτι καινούργιο, σαρκώνεται στην αντι-ουτοπία, ή καλύτερα στην «αχρονία». Ήδη, ο Emile Souvestre [4] το 1845, στο έργο του Le Monde tel qu’il sera, περιγράφει την εμφάνιση ενός κόσμου ομοιόμορφου και παράδοξου. Ρεαλιστικός, εφιάλτης προερχόμενος από το φάσμα της «προόδου» ως ενός τρόπου απομείωσης των παραδοσιακών αξιών.O Wells για μία ακόμη φορά θα είναι ο καταλύτης αυτών των φόβων σε ένα μνημειώδες έργο του της μοντέρνας αντι-ουτοπίας, το The Sleeper Awakes (1910) [5]. Μετά από δύο αιώνες σε κώμα, ο ήρωας ξυπνά για να ανακαλύψει ότι έχει στην κατοχή του τον μισό κόσμο, χάριν των τόκων των τραπεζικών του λογαριασμών. Έτσι γίνεται ο άρχοντας μίας ορδής μηχανικών εργατών, που υπακούν στις εντολές του. Είναι η κόλαση για μία συνείδηση προβιομηχανική. Αργότερα, στα χρόνια του 1920 θα εμφανιστεί η δυστοπία We (Мы) [6],του Zamiatine, που σκιαγραφεί μία μαθηματική εποχή, στην οποία τα άτομα δεν είναι παρά αριθμοί και η παραμικρότερη σκέψη κατασκοπεύεται. Ακόμα και οι νύχτες του έρωτα επιβλέπονται για να μην ξεπεράσουν το ανεκτό επίπεδο ευτυχίας. Στο ίδιο μήκος κύματος θα ακολουθήσουν η Μητρόπολη του Fritz Lang, Ο Θαυμαστός Καινούργιος Κόσμος του Huxley το 1932 και το 1984 του Όργουελ το 1949. Ο οργουελικός BigBrother δεν λυπάται καθόλου για τις αναμνήσεις εκείνων που έχουν παγιδευτεί στην κολασμένη του οργάνωση[...] Μέχρι τώρα στα μυθιστορήματα πρόβλεψης των κατακλυσμών, που μιλούν για το τέλος του κόσμου εξαιτίας νέων επιδημιών, ξηρασίας ή πρόσκρουσης κάποιου κομήτη, η αιτία αποδιδόταν είτε στη μοίρα (fatum) είτε σε μία θεία τιμωρία. Από το Le Déluge futur (1910)του Marcel Roland [7] μέχρι το TheDrowned World (1962) του J.G. Ballard [8] η διαφορά εστιαζόταν στην ανάλυση της ανθρώπινης συμπεριφοράς μπροστά στην καταστροφή. Με το Le diable l'emporte (1948) του Barjavel [9], o αντίπαλος διευκρινίζεται ξεκάθαρα: ο μέγας Σατανάς δεν είναι άλλος από τον άνθρωπο που φτιάχνει ο ίδιος τις κολάσεις του. Αυτή τη διαπίστωση θα την οδηγήσει στις ακρώτατες συνέπειές της ο Bernard Wolfe, στο έργο του Limbo [10]. Mετά από τον τρίτο χρόνο του παγκόσμιου πολέμου, τα γραπτά του δόκτωρος Martineγια τους τραυματίες θα ωθήσουν έναν από τους μαθητές του να δημιουργήσει το Immob, ένα δόγμα που πρεσβεύει την ακινησία, υπέρτατη ελπίδα του ανθρώπου. Δύο σέχτες θα διαφωνήσουν πάνω σ’ αυτή την ερμηνεία. Η πρώτη θα κάνει τα μέλη της να αφαιρέσουν τα μέλη τους και να τα αντικαταστήσουν με προθέματα. Η δεύτερη θα κηρύξει την επιστροφή στο εμβρυακό στάδιο. Η διαμάχη τους θα καταλήξει στον τέταρτο παγκόσμιο πόλεμο. Ο Jean-Pierre Andrevon [11], στο έργο του Le Désert du Monde (1977), εκφράζει αυτή τη διαπίστωση μέχρι την ουσία της. Ένας άνθρωπος ξυπνά γυμνός σε ένα χωριό, όπου η πραγματικότητα διαφεύγει. Είναι μόνος και δεν θυμάται τίποτε. Είναι νεκρός ή είναι καταδικασμένος; Δεν είναι παρά μία απάτη που έχει εξυφανθεί από εξωγήϊνους για να κατανοήσουν πως ζούσαν οι άνθρωποι πριν την καταστροφή. «Ποιός είναι ο λόγος ν’ αναζητούμε την κόλαση στον άλλο κόσμο; Είναι εδώ μέσα στις ψυχές των κακών», έλεγε ήδη ο Ρουσσώ στον Αιμίλιο του.

Αλλά και στο θέμα του υπερπληθυσμού, οι συγγραφείς της επιστημονικής φαντασίας ξέρουν να ανακαλύπτουν ραφιναρισμένες μυθιστορηματικές καταστάσεις. Μετά το Stand on Zanzibar [12] (1968) του John Brunner, οRobert Silverberg έχει κατασκευάσει, με το έργο τουThe World Inside [13] (1971), ένα απαράμιλλο σύστημα συγκεντροποίησης: ένα πελώριο «πανδαιμόνιο» που περιλαμβάνει πύργους κατοικίας 1000 ορόφων για έναν πληθυσμό που φθάνει στα τέλη του 24^ου αιώνα τον αριθμό των 75 δις κατοίκων. Εξού και μία έκρηξη των ανθρωπίνων σχέσεων που θα οδηγήσει σε μία επίγεια κόλαση. Πιο αποκρουστική ακόμα είναι η μοίρα που επιφυλλάσσει στους απογόνους μας ο MichaelConey [14], στο Friends come in Boxes: o υπερπληθυσμός είναι τέτοιας έκτασης που πρέπει να διατηρούνται οι εγκέφαλοι σε «κουτιά», εάν κάποιοι θέλουν να αναπνέουν ακόμη έξω από την κόλαση σε «κονσέρβες». Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, η μυθιστοριογραφία ανοίγει ιδιαίτερες οδούς προς την επιστημονική φαντασία. Οι συγγραφείς της μαθαίνουν να διατηρούν την εντύπωση της κόλασης της ζωής μας, ταυτοποιώντας και μετά απομονώνοντας τα ένστικτα θανάτου για να τα υπερβούν.

Ο Christofer Priest στο The inverted World [15] (1974) εξερευνά μέχρι βάθους το δόγμα της αιώνιας καταδίκης. Στην Πόλη-Γη, μετράμε τις αποστάσεις με χιλιόμετρα και χωρίζουμε τον κόσμο σε παρελθόν και μέλλον. Η πόλη συνεχώς κινείται προς τα βόρεια πάνω σε γραμμές μέχρι να φθάσει στον προορισμό της, που είναι τοOptimum. Μέχρι την ημέρα που οι κάτοικοι της θα ανακαλύψουν την τεράστια τρέλα τους. Αυτό θα τους κάνει να σταματήσουν άραγε αυτή την περιπέτεια; Σ’ αυτή την κατηγορία της «μπερδεμένης κόλασης» θα μπορούσαμε να αναφέρουμε και το Cette chèrehumanité [16], που περιγράφει την εμφάνιση μίας ιδεώδους Ευρώπης, η οποία φράσσει τα σύνορά της και διώκει όλους τους ξένους για να ζήσει αποκλεισμένη[..]