Οι Μανδαίοι ή χριστιανοί του Αγίου Ιωάννου

του Μανώλη Βαρδή, 06/01/2012 (πηγή: Γεωργ. Γρατσέα, Ιωάννης ο Βαπτιστής βάσει των Πηγών, Αθήναι, 1968, σσ. 202-220)

Η ονομασία Μανδαίος προέρχεται από τη λέξη Μάνδα, που σημαίνει «γνώσις». Υπέρ της άποψης αυτής συνηγορεί και το γεγονός ότι πολλά γνωστικής προέλευσης στοιχεία περιέχονται στη διδασκαλία τους. Αυτοί τα τελευταία χρόνια ανέρχονταν στις 4.000 ψυχές και ζούσαν διεσπαρμένοι στο νότιο Ιράκ.

Από πού προήλθαν αυτοί; Μία άποψη θεωρεί αυτούς να προέρχονται από τη Βαβυλωνία-Μεσοποταμία, ενώ άλλοι μιλούν για προέλευση από την Παλιστίνη, λόγω της σπουδαίας θέσης που καταλαμβάνει ο Ιορδάνης στα κείμενα και στην ορολογία τους. Πρέπει δε να σημειωθεί ότι οι απλοί και μικροί ναοί των Μανδαίων συναντώνται κοντά στις όχθες ποταμών ή σε ρέοντα ύδατα, όπου και ενεργούνται οι βαπτίσεις.

Κεντρική τελετουργική τους πράξη τυγχάνει η εμβάπτιση εις ύδωρ, που θεωρείται όχι μόνο σύμβολο ζωής, αλλά η ίδια η ζωή. Έχουν δύο βαπτίσεις, μία για τους ζωντανούς και μία για τους νεκρούς, με πολλές βέβαια υποδιαιρέσεις. Σε συνάφεια με το βάπτισμα υπάρχουν πολλές τελετουργικές πράξεις και σύμβολα, όπως το ιερό δείπνο, η ευλογία του Ιορδάνη, οι ύμνοι, οι εξορκισμοί, το ειδικό ένδυμα κ.α. Αναφέρουμε χαρακτηριστικά μερικές συναφείς εκφωνήσεις: «Παραγέγονα επί τον Ιορδάνην» και «Κατήλθον εις τον Ιορδάνην και εδέχθην το βάπτισμα»

Α΄Διήγηση των Μανδαίων περί του Ιωάννη:

«Εκείνες τις ημέρες γεννήθηκε τέκνο με το όνομα Ιωάννης. Ήταν γιός του πρεσβύτερου Ζαχαρία και της Ελισάβετ....ήλθε προς αυτόν ο Ιησούς Χριστός, εταπεινώθη, έλαβε το βάπτισμα του Ιωάννη και έγινε σοφός δια της σοφίας του Ιωάννη. Αλλά αυτός διαστρέβλωσε το κήρυγμα του Ιωάννη, τροποποίησε το βάπτισμα του Ιορδάνη...και κήρυξε διά του κόσμου τον δόλο και την απάτη. Όταν πληρώθησαν οι ημέρες, έρχομαι εγώ (: ο Χιβήλ-Ζιβά, το ανώτερο των τέκνων του Μάνδα) προς τον Ιωάννη, εμφανίζομαι με τη μορφή μικρού παιδιού, ηλικίας τριών ετών, του μιλώ για το βάπτισμα και μορφώνω τους μαθητές του. Τότε τον αποσπώ από το σώμα του, τον μεταφέρω στον κόσμο του καθαρού φωτός, τον βαπτίζω εντός του φωτεινού Ιορδάνη..και τον ενδύω ιμάτια φωτός...Μετά τον θάνατο του Ιωάννη, ο κόσμος θα γίνει λεία της πλάνης»

Β’ Διήγηση των Μανδαίων περί του Ιωάννη:

«Ο Μανδά δ’ Χαϊγιέ ήλθε στον Ιωάννη και είπε, βάπτισέ με και δώσε μου ερμηνείες για το όνομα, το οποίο έχεις συνήθεια να προφέρεις» Ακολουθεί διάλογος μεταξύ τους. Την επόμενη ημέρα ο Ιωάννης συναντά τον Μανδά σε ηλικία τριών ετών και αυτός τον ρωτά για τον τρόπο με τον οποίον βαπτίζει. Ο Μανδά ακολούθως βαπτίζεται και τότε τα πτηνά και οι ιχθύες του ποταμού αναπέμπουν ύμνο.

Συμπερασματικές παρατηρήσεις:

Yπάρχουν πολλές ακόμη διηγήσεις ή εκδοχές διηγήσεων για το θέμα της βάπτισης του Ιωάννη. Μπορούμε να πούμε εν τέλει:

1. O Iωάννης προηγείται χρονικά των Μανδαίων, οπότε τυχόν ομοιότητες μαρτυρούν επίδραση αυτού πάνω τους,

2. Τα επίσημα μανδαϊκά κείμενα δεν γνωρίζουν τον Ιωάννη από τις πηγές,

3. Ο Ιωάννης εισάγει ένα και μόνο βάπτισμα, ενώ η μανδαϊκή λατρεία γνωρίζει πολλές βαπτίσεις και καθαρτικές λούσεις,

4. Το βάπτισμα του Ιωάννη ήταν κυρίως βάπτισμα μετανοίας, ανώ αυτό των Μανδαίων έχει σαν κύριο σκοπό την αιώνια σωτηρία και είναι γεμάτο ενθουσιαστικά στοιχεία,

5. Το βάπτισμα του Ιωάννη δεν συνδεόταν με λατρευτικές εκδηλώσεις και τελετουργικές πράξεις,

6. Το βάπτισμα του Ιωάννη ήταν περιορισμένης χρονικής διάρκειας και προετοίμαζε τον Μεσσία, ενώ αυτό των Μανδαίων έχει αιώνιο κύρος,

7. Οι Μανδαίοι επεκτείνουν το βάπτισμα και στούς νεκρούς,

8. Οι Μανδαίοι εισάγουν τον, άγνωστο στον Ιωάννη, νηπιοβαπτισμό,

9. Οι Μανδαίοι εισάγουν επιπρόσθετα και την μητέρα του νηπίου και τον ανάδοχο,

10. Οι Μανδαίοι δεν έχουν κάποιον τελεστή, οπότε μάλλον πρέπει να γίνει λόγος για ένα είδος αυτοκαθαρμού ή αυτοβάπτισης,

11. Το ιωάννειο βάπτισμα στηρίζεται στην παράδοση της Παλαιάς Διαθήκης, ενώ το μανδαϊκό στον γνωστικισμό, διανθισμένο με μεγικά και μυστικά στοιχεία,

12. Το βάπτισμα των Μανδαίων αφορά μόνο και αποκλειστικά στούς οπαδούς της κοινότητας,

13. Κατά συνέπεια είναι υποχρεωτικό, σε αντίθεση με το βάπτισμα του Ιωάννη,

14. Ο Ιωάννης ήταν ασκητής και ερημίτης, ενώ οι Μανδαίοι καταδικάζουν τον ασκητικό βίο, ζουν σε κοινωνίες και αποστρέφονται την νηστεία,

15. Πλαισιώνουν το βάπτισμά τους με το τρίπτυχο: ναός-ιερατείο-λατρεία,

16. Τέλος, ο Ιωάννης δίδασκε δημόσια, ενώ οι Μανδαίοι κατείχαν μυστικές διηγήσεις και ερμηνείες.

Κεντρικό Μενού

Για μια Νέα Κοινωνική Συμφωνία

Συντακτική Συνέλευση Τώρα

Η διακήρυξη του Μίκη Θεοδωράκη

Βιβλιοκριτική

TheAthensID

Αρθρογράφοι

Αφιερώματα

Statistics

Members : 27
Content : 157
Web Links : 22
Content View Hits : 53930

DemocracyCrisis Social Media

CNN.com - World

49 headless bodies: Just another Mexico drug war crime?
On Sunday, 49 decapitated bodies were found on a major highway outside Monterrey, Mexico, which is about 80 miles southwest of the U.S. border.
13 years old and taking care of mom
At 13 years old, Nickolaus Dent is his mother's primary caregiver.
Wrecked Costa Concordia to be raised from sea floor
Salvage experts outlined their plan Friday to raise the wrecked Costa Concordia cruise liner from the sea floor off Italy in one piece and tow...

BBC News - Europe

Merkel 'suggests Greek euro vote'
Greek officials say Germany's Chancellor Merkel has suggested a euro referendum, but Berlin denies the report, as world leaders gather in the US for a...
Olympic relay flame lands in UK
David Beckham lights a cauldron in Cornwall after the flame touches down, ready for the start of the London 2012 torch relay.
World royals mark Diamond Jubilee
More than 20 monarchs gather to celebrate the Queen's Diamond Jubilee, with protests over the inclusion of the controversial heads of Bahrain and Swaziland.

france24

Nude of Canadian PM gets mixed response

A painting depicting Canada's Conservative Prime Minister Stephen Harper in the nude on display at a public library drew condemnation and snickers in the halls...
Rousseff compensated for torture under military rule

President Dilma Rousseff will receive $10,000 in reparations from Rio state for the torture she was subjected to while jailed as a leftist guerrilla during...
Niemeyer, 104, leaves hospital

Brazilian architect Oscar Niemeyer, 104, was discharged from hospital Friday after nearly three weeks of treatment for pneumonia, doctors said.
His doctor Fernando Gjorup, who paid...

Hurriyet Dailynews

Abused woman cleared in husband murder case
A local court, for the first time acquits a woman who killed her abusive husband on the grounds that the murder constituted an act of self-defense
Miyazaki’s family arrive in quake town
The mother of Atsushi Miyazaki, a Japanese volunteer who lost his life during an...
Clashes in Lebanon not Syria-linked: ex-premier
Former Prime Minister of Lebanon and Future Movement parliamentary bloc leader Fouad Siniora...

Βιβλιοθήκη Herrk

Το νέο μοντέλο παρελάσεων
Η τελευταία παρέλαση για την ελληνική εθνική επέτειο εγκαινιάζει ένα νέο μοντέλο παρελάσεων. Το περιγράφει με κλινική ακρίβεια ο Α....
25η Μαρτίου 1943
Ο εορτασμός της 25ης Μαρτίου στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη το 1943:
Η μεταπολίτευση μέσα από έναν πρωταγωνιστή της
Από συνέντευξη του Α. Πεπελάση στον Κ. Καραβίδα. Περιοδικό ΜΟΝΟ, τ.2: Μπορούσαμε να αποφύγουμε το Μνημόνιο; Ναι, ναι, ναι…Το πιστεύω...

Η Δημοκρατία σε κρίση;

DemocracyCrisis.com

Η Δημοκρατία σε κρίση;

DemocracyCrisis.com