|
Η ιστορία ξεκινά από παλιά, μπορεί να δει κανείς το άρθρο 5 της Συνθήκης Ειρήνης του Λονδίνου της 17/30 Μαίου 1913, εδώ. Ακολουθεί η Συνθήκη της Λωζάννης του 1923, ιδιαίτερα στα άρθρα 12, 15, 16 (και για τις τουρκικές αιτιάσεις, το άρθρο 6), εδώ.
Με την μεταξύ Τουρκίας και Ιταλίας Σύμβαση της 4ης Ιανουαρίου του 1932 (που αφορούσε στην οριοθέτηση των θαλασσίων συνόρων μεταξύ των ακτών της Ανατολίας και της νήσου του Καστελλόριζου), και ιδιαίτερα στο άρθρο 4 οι όροι "νήσοι- νησίδες και βραχονησίδες" είναι έννοιες ισοδύναμες, εδώ. Η διαφορά που προέκυψε σχετικά με την κυριαρχία επί ορισμένων νησίδων και βραχονησίδων γύρω από το Καστελλόριζο, υποβλήθηκε προς επίλυση στο Διεθνές Δικαστήριο Διεθνούς Δικαιοσύνης με συνυποσχετικό της Άγκυρας της 30ης Μαίου του 1929. Όμως πριν επιληφθεί του θέματος το Διεθνές Δικαστήριο, οι δύο πλευρές (Ιταλία και Τουρκία) έφθασαν σε συμβιβασμό με την Σύμβαση της Άγκυρας της 4ης Ιανουαρίου του 1932, η οποία επικυρώθηκε και από την- τεχνικής φύσεως- Συμφωνία της 28 Δεκεμβρίου του 1932 (λέμε τεχνικής φύσεως, διότι αφορά χάραξη συνόρων και γι' αυτό δεν περιέχει ειδική διάταξη που να τη θέτει σε ισχύ και καθώς αποτελούσε αναπόσπαστο τμήμα της προηγούμενης Συμφωνίας, η Τουρκία έκρινε ότι δεν έπρεπε να την κυρώσει νομοθετικά στο εσωτερικό της δίκαιο, επιχείρημα που επικαλείται για την μη ισχύ αυτής), εδώ. Το γεγονός δε ότι αυτή δεν πρωτοκολλήθηκε ως όφειλε, δεν είναι σπάνιο για την εποχή, μάλιστα δε η άκρως αυστηρή κύρωση που προέβλεπε το άρθρο 18 του Συμφώνου της Κοινωνίας των Εθνών, δηλαδή ο μη υποχρεωτικός χαρακτήρας της συμβατικής πράξης που δεν έχει πρωτοκολληθεί, δεν έγινε γενικώς αποδεκτή, καθώς αποσκοπούσε στην γενικότερη καταπολέμηση του φαινομένου των μυστικών συμφωνιών (βλέπε Κων/νου Π. Οικονομίδη, Οι νησίδες Ίμια στο Αιγαίο Πέλαγος: μία διαφορά που δημιουργήθηκε με τη βία, Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα, 1999, σ. 35).
Tέλος έρχεται η Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947, η οποία βασίζεται (για το θέμα μας) αποκλειστικά στη Συνθήκη της Λωζάννης και με τα άρθρα 14 και 43 εκχωρείται στην Ελλάδα από την Ιταλία η Δωδεκάνησος και οι "παρακείμενες αυτής νησίδες". Στην εν λόγω διάσκεψη η ελληνική πλευρά έκανε πρόταση για τη ρητή μνεία των Συμφωνιών του 1932 (μεταξύ Ιταλίας και Τουρκίας), η οποία όμως ναι μεν δεν έγινε δεκτή λόγω αντίρρησης της Σοβ. Ένωσης, όμως δεν "δείχνει" διπλωματική αμφιβολία της Ελλάδας (βλέπε Κων/νου Π. Οικονομίδη, ό.π., σσ. 36-37.)
Για τα επιχειρήματα της τουρκικής πλευράς ότι οι Συμφωνίες του 1932 δεν πρέπει να γίνουν αποδεκτές, καθώς μετατράπηκαν οι περιστάσεις, το άρθρο 62 για το δίκαιο των Συνθηκών ορίζει ότι το θέμα της "μεταβολής των συνθηκών" δεν εφαρμόζεται σε συνθήκες που καθορίζουν σύνορα, εδώ. Η Συνθήκη του 1932 δεν "επιβλήθηκε" ιμπεριαλιστικά στην Τουρκία την περίοδο του μεσοπολέμου, ενώ η διαδοχή κρατών σύμφωνα με τα άρθρα 11 και 12 της Συνθήκης της Βιέννης του 1978 δεν θίγει δικαιώματα και υποχρεώσεις από τη χάραξη των συνόρων (αλλοιώς όλη η Αφρική σήμερα θα ήταν συνοριακό χάος, για παράδειγμα, εδώ.
Για να μην υπεισέλθουμε στούς επίσημους τουρκικούς χάρτες του 1953 και 1971 ή του 1969, όπου τα Ίμια είναι εκτός Τουρκίας, ή ακόμη περισσότερο στον ιταλικό χάρτη του 1932, τον χάρτη της στρατιωτικής αεροπορίας των ΗΠΑ του 1964 κ.α., ενώ ακόμα και όταν η Τουρκία με τον 476 νόμο της 15ης Μαίου του 1964 υιοθέτησε το σύστημα των ευθείων γραμμών βάσεως για τη μέτρηση των χωρικών της υδάτων, έφησε έξω τα Ίμια (βλέπε Κων/νου Π. Οικονομίδη, ό.π., σσ. 42-43).
Η προσπάθεια κάποιων τούρκων νομικών να βασίσουν τα επιχειρήματα τους στο ότι έπρεπε αυτά τα νησιά οπωσδήποτε να έχουν καταληφθεί από την Ελλάδα, αντίκειται στη Συνθήκη της Λωζάννης που δεν κάνει πουθενά λόγο για προηγούμενη στρατιωτική κατάληψη των νησιών, ενώ στη Διακοίνωση των Μεγάλων Δυνάμεων του 1914 ορίζεται ρητά ότι η παραχώρηση των νησιών δεν θα πραγματοποιηθεί παρά μόνο όταν τα ελληνικά στρατεύματα εκκενώσουν τα εδάφη που παραχωρήθηκαν στην Αλβανία, ενώ το άρθρο 15 της Συνθήκης της Λωζάννης που παραχωρεί τα Δωδεκάνησα στην Ιταλία μιλά για "κατάληψη" μόνο των νήσων!
Η επίκληση από τούς Τούρκους της διάκρισης "νησιού"- "νησίδας" του άρθρου 6 παρ. 2 της Συνθήκης της Λωζάννης είναι εν μέρει αληθινή, όμως στο άρθρο αυτό δεν τίθεται το ζήτημα της εκχώρησης κυριαρχίας επί των νήσων. Τέλος δεν αξίζει και από γεωγραφικής πλευράς η ενασχόλιση με το επιχείρημα ότι τα νησιά αυτά είναι σε μίλια πιο κοντά στην Τουρκία απ' ο,τι είναι στην Ελλάδα (το άρθρο 12 της Συνθήκης της Λωζάννης θέτει το γεωγραφικό θαλάσσιο όριο των 3 μιλίων, η απόσταση της μεγάλης Ίμια είναι 3,85 μίλια και της μικρής 3,62 μίλια από την τουρκική ακτή). Επιπροσθέτως, πρέπει να σημειωθεί ότι με τη Σύμβαση για το δίκαιο της Θάλασσας του 1982 η μορφή των γεωγραφικών σχηματισμών (νησίδες, βραχονησίδες κ.α.) δεν έχουν αποκλειστική οικονομική ζώνη και υφαλοκρηπίδα, στο βαθμό που είναι ακατοίκητες, όμως οι "παρακείμενες νησίδες" διαφέρουν από τούς βράχους και έχουν συνορεύουσα ζώνη, αιγιαλίτιδα ζώνη κ.α. (βλέπε άρθρο 121), εδώ.
Και ας έλθουμε και σε ένα νομικο- πολιτικό ζήτημα. Για την Τουρκία η Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947 μπορεί να ισχύει στο βαθμό που και η Ελλάδα την σέβεται και αποστρατιωτικοιεί τα Δωδεκάνησα. Σύμφωνα με τα άρθρα 34 και 36 της Σύμβασης της Βιέννης για το Δίκαιο των Συνθηκών "η συνθήκη δεν δημιουργεί υποχρεώσεις ή δικαιώματα διά τρίτον κράτος άνευ της συναινέσεως του" και "δημιουργείται δικαίωμα διά τρίτον κράτος εκ διατάξεως συνθήκης εάν τα συμβαλλόμενα μέρη επιδιώκουν δια ταύτης την εκχώρηση δικαιώματος εις τρίτον κράτος και αυτό συγκατίθεται...". Όμως, στην προκείμενη περίπτωση δεν συντρέχει η προϋπόθεση της βούλησης όλων των συμβληθέντων κρατών να αναγνωρίσουν το συγκεκριμένο δικαίωμα (της αποστρατιωτικοποίησης) υπέρ της Τουρκίας. Δεν υπήρξε τέτοια βούληση της Ελλάδας αφενός και αφετέρου το θέμα της αποστρατιωτικοποίησης εντασσόταν στην διαμάχη ΗΠΑ-Σοβ. Ένωσης της εποχής, αλλοιώς όπως και στη Λωζάννη θα είχε δημιουργηθεί ανάλογο αίτημα και στα απέναντι τουρκικά παράλια (βλέπε Λεων. Γ. Παπαδόπουλου, Ίμια. Μία νομικοπολιτική προσέγγιση, USP, 1999, σσ. 32εξ.)
|
