Κυριακή 29/05/2011

User Rating: / 0
PoorBest 

Η ώρα και το αίτημα,

του Σεραφείμ Μακρή || www.democracycrisis.com

Συνεχίζω εδώ σήμερα μια συζήτηση που άνοιξε με αφορμή την ανάγκη διατύπωσης ενός αιτήματος. Στο χθεσινό άρθρο του ο ΜΒ (εδώ) διατυπώνει την άποψη ότι:«Μόνο που το Αίτημα πάντα προϋποθέτει αιτούντα. Ο αιτών, το αίτημα και η απάντηση σ’ αυτό στοιχίζονται. Αυτό, με άλλα λόγια, σημαίνει ότι όσο το νεοελληνικό πλήθος κινείται σε κεκτημένη ταχύτητα ιδιώτευσης, ευδαιμονισμού και «ολίγον λούφας» από την πραγματικότητα, τα όποια αιτήματά του θα είναι άσφαιρες βολές στον αέρα. Η κοινωνική δυναμική λείπει. Αυτή είναι η κυρίαρχη, γιατί περικλείει τους υλικούς όρους επιβίωσης, την ιδεολογία (με την ευρεία έννοια), ιστορική και πατριωτική αίσθηση. Και το Σύνταγμα είναι η κορύφωση, το απόσταγμα όλων αυτών. Αλλιώς, δεν νοιάζει κανέναν το Σύνταγμα. Με ποδήλατα, facebook και Twitter, με απισχανσμένη νεολαία, με έντρομους μεσήλικες...δεν βγαίνει Αίτημα. Αυτό το πραγματικό κενό καλύπτουν, φωτίζοντας το, οι «αιρετικοί προτεστάντες» του ΚΚΕ, η «άλλα λόγια ν’ αγαπιόμαστε» ροζ αριστερά του ΣΥΡΙΖΑ, οι μηδενιστές μπαχαλάκηδες, οι γραφικοί εθνο-πατριώτες».

Το αίτημα για θέσμιση, όπως το διατύπωσα νωρίτερα στο άρθρο «Συντακτική Συνέλευση», αίτημα που πιστεύω ότι θα στοιχηθεί τελικά με κάποια μορφή του στη σημερινή ιστορική στιγμή, δεν είναι ένα αίτημα μιας κάστας διανοουμένων χωρίς επαφή με την πραγματικότητα. Ούτε ποτέ θα είχε ελπίδες ένα αίτημα που διατυπώνεται, χωρίς, έστω την ανοχή, του Ελληνικού Λαού. Η διατύπωση αιτήματος από το Λαό, ως πολιτική πράξη, έχει μέσα της το κοινωνικό υποκείμενο που παράγει το αίτημα αλλά και που ταυτόχρονα βρίσκει τα σύνορά του σε αυτό. Εξηγούμαι: αν υπάρξει τελικά ένα οποιοδήποτε αίτημα, αυτό, σε μια aposteriori ερμηνευτική θα αποδοθεί σε μια κοινωνική δυναμική που τώρα μπορεί να μην είναι φανερή με τις παλιές μας αναλυτικές συνήθειες. Γιατί για την ερμηνεία που εκ των υστέρων θα αντιστοιχίσουμε στην εποχή μας, θα ανατρέξουμε πρώτα στο αίτημα που αυτή διατυπώνει σήμερα.

Επιχείρησα επίσης, στο «Συντακτική Συνέλευση», να δώσω μια ερμηνευτική θεώρηση της πορείας του Ελληνικού Λαού (πορεία που έχει γεωγραφικό Χώρο, Κοινωνικό Τρόπο και αν θέλεις και Εθνικό Μύθο) μέσα από τις εκδηλώσεις των Συνταγματικών του στιγμών. Και δεν έχω καθόλου την αίσθηση της «τακτοποίησης ημιυπαιθρίων» ή της «περαίωσης», όταν περιδιαβαίνω τον ιστορικό χρόνο του νέου Ελληνικού Κράτους. Αναζητώντας τις Συνταγματικές στιγμές ανακαλύπτω ότι, μετά το 1843, έχουμε σχεδόν μία σε κάθε γενιά, μία σε κάθε τριάντα χρόνια. Ας μην ξεχνάμε ότι το 1875 έχουμε την Αρχή της Δεδηλωμένης: διατυπώνεται και τελικά επικρατεί Συνταγματικό Αίτημα που διασφαλίζει ότι η αναλογία της ψήφου στην κάλπη οδηγεί στο κυβερνητικό αποτέλεσμα που αυτή δεικνύει χωρίς άλλη διαμεσολάβηση. Το κίνημα στου Γουδή το 1909, θα φέρει το Σύνταγμα του 1911. Η ήττα του ’22 φέρνει, προσωρινά, την πρώτη αβασίλευτη δημοκρατία στη χώρα –κι αυτό αποτυπώνεται στο Σύνταγμα του 1927. Σήμερα κατανοούμε όλες αυτές τις στιγμές μέσα από κοινωνικές δυναμικές. Θυμίζω επίσης ότι το Σύνταγμα του 1975 είναι, το καθυστερημένο (χρονικά) Σύνταγμα που απαιτεί ολόκληρη η μεταπολεμική Ελλάδα, το οποίο επιχειρεί να φέρει πολύ νωρίς, ήδη από τη δεκαετία του  1960, η ομάδα της Σοσιαλιστικής Ένωσης (Τσάτσος, Καραμανλής, Παπαληγούρας...) και αποτυγχάνει. Αυτή η αποτυχία της αποτύπωσης του Κοινωνικού στη θέσμισή του, κι ενώ το Κοινωνικό εξελίσσεται, οδηγεί στη διάλυση του πολιτικού συστήματος τότε, στην ωμή και απροκάλυπτη επέμβαση του ξένου παράγοντα σε βάρος του κοινωνικού...Κι όλο αυτό εμένα δε μου κάνει «τακτοποίηση»...

Δε θα επιχειρηματολογήσω άλλο: θεωρώ, αντίθετα από τον ΜΒ, ότι στο Σύνταγμα, απεικονίζεται και δεν «τακτοποιείται» η πορεία του Λαού προς τη Δημοκρατία και κάνω υπομονή να δω τη διαμόρφωση του νέου αιτήματος –θα ρίξει τότε περισσότερο φως στην κοινωνική δυναμική. Υποπτεύομαι ότι, η Διαδικτυακή Κοινωνία που τώρα δημιουργείται, θα δώσει τον τόνο. Μπορεί να θελήσει να δοκιμάσει την άνοδο στο προσκήνιο θεσμών που λειτουργούν λιγότερο ιεραρχικά, περισσότερο (ναι , περισσότερο) δομημένα γύρω από σαφείς διαδικασίες, περισότερο αμεσοσυμμετοχικά. Μια νέα αρχή της δεδηλωμένης θα πάει πιο πέρα την αδιαμεσολάβητη Διακυβέρνηση: η αναλογία ανάμεσα στο αποτέλεσμα της κάλπης και στην Κυβέρνηση είναι πρωτίστως μια προγραμματική αναλογία και μια κυβερνητική πλειοψηφία που αποτυγχάνει να στοιχηθεί με τον προγραμματικό της λόγο μπορεί να υποβληθεί μέσα από δημοψήφισμα σε έλεγχο αυτής της στοίχισης.

Φυσικά και δε στοιχηματίζω για την εξέλιξη των πραγμάτων...

Τέλος, όσον αφορά στις αναφορές και στο εν γένει σκεπτικό του ΜΒ  για την καθαγιασμένη και άσπιλο αριστερά του τόπου μας, απλά θα σημειώσω, με θλίψη, ότι η αριστερά προτιμάει να είναι αγία αλλά όχι κυβερνώσα. Κι εγώ τάζω μονάχα στα παιδιά...

Ανατομία της ελληνικής κρίσης και προτάσεις για ανάπτυξη, από τους Κώστα Αζαριάδη, Γιάννη Μ. Ιωαννίδη, Χριστόφορο Α. Πισσαρίδη, Athens Review of Books, 26/04/2011

Οι υπογράφοντες το άρθρο αυτό πιστεύουν ότι τα μέτρα δημοσιονομικής λιτότητας και οικονομικής μεταρρύθμισης του Μνημονίου είναι απαραίτητα σαν πρώτο βήμα. Αλλά πρέπει να συνοδευθούν από ισχυρότατο πρόγραμμα αναπτυξιακής πολιτικής ώστε να απομακρύνουν τη χώρα από τον φαύλο κύκλο μειούμενης παραγωγής, αυξανόμενης ανεργίας και εξαπλούμενων χρεοκοπιών. Προτείνουμε λοιπόν δεκαεπτά μέτρα τα οποία θα έχουν διττό αποτέλεσμα. Πρώτο, θα αυξήσουν τον ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης κατά τουλάχιστον 4% τον χρόνο, επιτρέποντας έτσι στην Ελλάδα όχι μόνο να ικανοποιήσει τις δανειακές της υποχρεώσεις, αλλά, κάνοντας βαθιές τομές, να βελτιώσει σημαντικά την παραγωγικότητα και τη διεθνή ανταγωνιστικότητά της και να μπει σε σταθερή τροχιά ευημερίας. Και, δεύτερον, θα αντιστρέψουν τις προσδοκίες και του ελληνικού λαού και της διεθνούς κοινής γνώμης για το μέλλον της χώρας.

Βαθιές τομές στην οργάνωση της παραγωγής, τη διοίκηση και την κοινωνική δομή θα μεταφέρουν το κύριο βάρος της οικονομικής ανάπτυξης από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα, θα περιορίσουν τα μονοπωλιακά προνόμια, θα καταργήσουν τις πολιτικές δυναστείες και θα περιορίσουν την εξουσία των εργατικών συνδικάτων. Η κεντρική κυβέρνηση θα παραμείνει υπεύθυνη μόνο στους χώρους της δικαιοσύνης, άμυνας και προστασίας του πολίτη, κοινωνικής δικαιοσύνης και αναδιανομής και υποδομών.

Οι μεταρρυθμίσεις που προτείνουμε επιδιώκουν ώστε μέσα σε μία πενταετία από την εφαρμογή τους να αυξηθεί η παραγωγικότητα από το 80% στο 120% της μέσης στην ΕΕ-27, δηλαδή στο επίπεδο των ευπόρων μελών της ΕΕ, και το εθνικό εισόδημα από 240 σε 350 δισ. ευρώ, και να δημιουργηθούν 1,2 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, έτσι ώστε να απασχοληθούν 800 χιλιάδες νέοι και να απορροφηθούν 400 χιλιάδες εργαζόμενοι από τον δημόσιο τομέα οι οποίοι θα πλεονάζουν. Τέτοια βελτίωση της παραγωγικότητας απαιτεί μαζικές επαναστατικές παρεμβάσεις σε τέσσερις στυλοβάτες της εθνικής οικονομίας: (α) Διαφθορά και δημόσια διοίκηση· (β) υποδομές και ανθρώπινοι πόροι· (γ) αγορές και ανταγωνισμός· και (δ) ασφαλιστικό, φορολογία και δημόσιο χρέος. 

(...)

[Ασφαλιστικό σύστημα, δημόσιο χρέος, φόροι] Τριάντα χρόνια δημοσιονομικών ελλειμμάτων με μέσο όρο 7,5% του ΑΕΠ έχουν φέρει το κράτος στο χείλος του γκρεμού, με το (ακαθάριστο) δημόσιο χρέος στο 150% του ΑΕΠ και τους πιστωτές μας απρόθυμους να μας δανείσουν με επιτόκιο κάτω από 12%. Η έκλυτη σπατάλη και η αβεβαιότητα για το μέλλον τούς αποθαρρύνουν. Το 2007, η κυβέρνηση δαπάνησε 45% του εθνικού εισοδήματος και συνέλεξε λιγότερο από 40% σε φόρους. Οι φορολογικές υπηρεσίες και η πολιτική τους ηγεσία απέτυχαν να συλλέξουν ή καταχράστηκαν ένα τέταρτο των νομίμων φόρων. Παρ’ όλα αυτά, οι φόροι στα κέρδη και αποθεματικά είναι από τους υψηλότερους της ΕΕ-27. Πληθώρα πολυεθνικών και ελληνικών επιχειρήσεων εγκαταλείπουν την Ελλάδα.

Η δημοσιονομική κρίση επιδεινώνεται από την απελπιστική κατάσταση των συστημάτων ασφάλισης και υγείας. Η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα του ΟΟΣΑ χωρίς ατομικούς συνταξιοδοτικούς λογαριασμούς (ΑΣΛ), ενώ οι συντάξεις είναι οι πλέον γενναιόδωρες: πληρώνουν 96% των μέσων αποδοχών, αρχίζουν από ηλικία 58 ετών και κοστίζουν 13,5% του ΑΕΠ. Αντιθέτως, στις χώρες του ΟΟΣΑ οι συντάξεις πληρώνουν κατά μέσο όρο 61% των αποδοχών, αρχίζουν από ηλικία 63 ετών και κοστίζουν 10% του ΑΕΠ.

Η διοίκηση των δημοσίων νοσοκομείων στελεχώνεται με πολιτικά κριτήρια, και λειτουργεί ανεξέλεγκτα και χωρίς προϋπολογισμούς. Η χρήση φαρμάκων είναι υπερβολική. Αποτέλεσμα: δημιουργούνται ελλείμματα που είναι συνολικά 2% του ΑΕΠ.

Η έλλειψη εκπαιδευμένου προσωπικού είναι τεράστια, οι γιατροί και νοσοκόμοι δεν αμείβονται επαρκώς και σαν αποτέλεσμα είναι επιρρεπείς σε δωροδοκίες από ασθενείς που απλά επιθυμούν περίθαλψη ποιότητας. Αποτέλεσμα: οι Ελληνίδες ζουν τώρα δύο χρόνια λιγότερα από τις Ισπανίδες, ενώ ζούσαν το ίδιο το 1960.

Οι ξένες επενδύσεις ωθούν την οικονομική ανάπτυξη παντού. Για να φθάσει η Ελλάδα τουλάχιστον το μέσο επίπεδο της ΕΕ, προτείνουμε δραστική μείωση των φόρων για άτομα και επιχειρήσεις, με παράλληλη μέριμνα για τα οικονομικά αδύνατα στρώματα και τους συνταξιούχους. Τονίζουμε ότι και η ανισότητα και η φτώχεια το 2008 φέρνουν την Ελλάδα στην τρίτη χειρότερη θέση της ΕΕ.

[ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ] Με αφετηρία τη διεθνή εμπειρία και τις κρατούσες απόψεις στη σύγχρονη οικονομική επιστήμη, συγκεκριμένα προτείνουμε τα εξής.

Πρόταση 1: Μετά από συνολική θητεία δώδεκα ετών, οι βουλευτές συνταξιοδοτούνται αναγκαστικά και στη συνέχεια αποκλείονται από οποιοδήποτε αξίωμα ή μισθωτή εργασία στον ευρύτερο δημόσιο τομέα.

Η πρόταση αυτή επιδιώκει να αποθαρρύνει την πολιτική σαν διά βίου σταδιοδρομία και να ενισχύσει τη συνεχή ανανέωση του πολιτικού κόσμου

Πρόταση 2: Κοινοπραξίες κατασκευαστικών εταιρειών, ιδιωτών επενδυτών και άλλων αναλαμβάνουν εκτέλεση και συντήρηση συγχρόνων δικτύων αυτοκινητοδρόμων, λιμένων, αεροδρομίων, σταθμών και λιμένων αναψυχής. Καταβάλλουν το κόστος κατασκευής έναντι αποκλειστικής και αφορολόγητης εκμετάλλευσης για 30 χρόνια.

Πρόταση 3: Σφετερισμοί, δωροδοκίες και άλλες σοβαρές καταχρήσεις δημοσίων πόρων χαρακτηρίζονται ως ιδιώνυμα αδικήματα για πολιτικούς, ηγέτες εργατικών σωματείων και επιχειρήσεων, και υψηλά ισταμένους δημόσιους λειτουργούς. Η δίωξη τέτοιων αδικημάτων δεν παραγράφεται και εκδικάζεται μέσα σε ένα χρόνο από ειδικά διοικητικά δικαστήρια. Οι ένοχοι τιμωρούνται με σοβαρά πρόστιμα, στέρηση σύνταξης και φυλάκιση. 

Με άλλα λόγια, η κλεπτοκρατία που έχει πλέον εδραιωθεί μόνιμα στην Ελλάδα πρέπει να καταπολεμηθεί ανελέητα και δικαστικά. Την στιγμή που γράφεται το κείμενο αυτό, η νομοθετική διαδικασία έχει ξεκινήσει για την αναθεώρηση του Νόμου περί Ευθύνης Υπουργών, και σύμφωνα με τον Τύπο, υπερψηφίστηκε επί της αρχής η εξίσωση της χρονικής παραγραφής των αδικημάτων με τον χρόνο για όλους τους πολίτες (αντί πέντε ετών που ίσχυε προηγούμενα για υπουργούς), δυνατότητα κατάσχεσης οικονομικών ωφελημάτων που προέκυψαν από παράνομη πράξη υπουργού, η απαγόρευση κίνησης λογαριασμών και τίτλων του κατηγορούμενου, ακόμη και επιβολή περιοριστικών όρων, κ.λπ. Οπωσδήποτε αυτό αποτελεί μία καλή αρχή, αλλά η πράξη θα δείξει σε ποιο βαθμό οι ελληνικές κυβερνήσεις, το Ελληνικό Κοινοβούλιο και οι ελληνικές δικαστικές αρχές προτίθενται να χρησιμοποιήσουν τον νόμο αυτό αποτελεσματικά.

Πρόταση 4: Επιλέγονται, με ανοιχτές διαδικασίες, εταιρείες λογισμικού οι οποίες αναλαμβάνουν να εκσυγχρονίσουν όλες τις δημόσιες υπηρεσίες το τάχιστο δυνατό και να τις συμβουλεύουν για πέντε χρόνια.

Εκτιμούμε ότι το κόστος αυτής της πρότασης είναι 5 δισ. ευρώ.

Πρόταση 5: Η απασχόληση στον γενικό δημόσιο τομέα μειώνεται διαδοχικά από 1100 σε 700 χιλιάδες με πώληση όλων των δημοσίων επιχειρήσεων και κατανέμεται με ορθολογικά κριτήρια. Δημόσιοι υπάλληλοι που πλεονάζουν παίρνουν αναγκαστική άδεια με 80% των αποδοχών τους για 3 χρόνια, 60% για τα επόμενα δύο, καθώς και τις αναλογούσες ασφαλιστικές εισφορές. Άτομα άνω των 55 ετών υπόκεινται σε ειδική μεταχείριση.

Εκτιμούμε ότι έτσι οι αμοιβές στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, που αντιστοιχούν σε 13,9% του ΑΕΠ, δηλαδή 33,5 δισ. ευρώ, θα μειωθούν στο 12,7% στο διάστημα 2011-2013, 10,8% στο 2014-15 και 10,3% στο 2016 και μετέπειτα. Συνολικά, οι ετήσιες αμοιβές στο Δημόσιο θα μειωθούν κατά 8,6 δισ. ευρώ, επιτρέποντας έτσι στην κυβέρνηση να αυξήσει τους μισθούς αυτών που παραμένουν.

Πρόταση 6: Προαγωγές στο Δημόσιο γίνονται αξιοκρατικά, και επιβλέπονται από επιτροπές προϊσταμένων και τον Γενικό Επιθεωρητή Διοίκησης. Οι απολαβές των κατωτέρων υπαλλήλων αυξάνονται κατά 50% πάνω από τον πληθωρισμό σε 5 χρόνια. Οι απολαβές των υψηλά ισταμένων υπαλλήλων που εμπίπτουν στις διατάξεις της Πρότασης 3 διπλασιάζονται μέχρι το 2015.

Πρόταση 7: Το γραφείο του Γενικού Επιθεωρητή Διοίκησης επιβλέπει και αξιολογεί το έργο όλων των κρατικών υπηρεσιών και λογοδοτεί στο κοινό.

Εκτιμούμε ότι οι αυξήσεις απολαβών θα κοστίζουν 10,8 δισ. ετησίως μέχρι το 2015, οπότε οι συνολικές αμοιβές των 700 χιλιάδων δημοσίων υπαλλήλων θα έχουν φθάσει στα 40 δισ., δηλαδή 6,5 δισ. περισσότερο από σήμερα.

Πρόταση 8: Ανακαλούνται όλοι οι νόμοι που απαγορεύουν τα ιδιωτικά πανεπιστήμια και την αστυνομική παρουσία στους πανεπιστημιακούς χώρους. Η χρηματοδότηση και επίβλεψη των δημοσίων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων μεταφέρεται από το Υπουργείο Παιδείας σε περιφερειακές κυβερνήσεις. Νομοθετείται σύστημα διαπίστευσης (accreditation) όλων των πανεπιστημίων που διοικείται από ανεξάρτητη αρχή, και το Υπουργείο Παιδείας αποκτά επιτελικό χαρακτήρα.

Ο αριθμός των Ελλήνων σπουδαστών εκτός Ελλάδος είναι πολύ μεγάλος, και συνεπάγεται κολοσσιαίο κοινωνικό και οικονομικό κόστος. Φυσικά, για ένα μεγάλο τμήμα του ελληνικού πληθυσμού η επιλογή σπουδών ποιότητας είναι απρόσιτη. Έτσι, η πρόταση αυτή θα συμβάλλει και στη βελτίωση της κοινωνικής και οικονομικής δικαιοσύνης.

Πρόταση 9: για περίοδο δύο ετών (2011-2013), αίρεται προσωρινά η αυτοδιαχείριση των τριτοβαθμίων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων (όπως στην πρώην Ανατολική Γερμανία στη δεκαετία του 1990), και ανατίθενται σε επιτροπές διακεκριμένων πανεπιστημιακών, Ελλήνων και ξένων, που αξιολογούν όλα τα μέλη ΔΕΠ, του διοικητικού προσωπικού και τους σπουδαστές σύμφωνα με διεθνή κριτήρια. Πλεονάζον προσωπικό κάθε βαθμίδας απομακρύνεται σύμφωνα με την Πρόταση 5. Σπουδαστές που απορρίπτονται απομακρύνονται και προετοιμάζονται για την αγορά εργασίας. Μετά την πάροδο δύο ετών, τα ιδρύματα ανακτούν αυτοδιοίκηση και αυτοδιαχείριση (όπως στη Μ. Βρετανία), με πλήρη εξουσία στην οικονομική διαχείριση, πρόσληψη προσωπικού, καθορισμό αμοιβών και διδάκτρων και αριθμού εισερχομένων σπουδαστών. 

Έτσι, θα μπορούμε να ελπίζουμε ότι η τραγική κατάσταση του σημερινού Ελληνικού ΑΕΙ θα μείνει απλά μία εφιαλτική, τραγική ανάμνηση.

Πρόταση 10: Όλα τα πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαιδευτικά ιδρύματα αξιολογούνται το 2013-14 από επιτροπές Ελλήνων πανεπιστημιακών. Ο αριθμός των διδασκόντων μειώνεται στον μέσο όρο της ΕΕ, και οι απολαβές τους αυξάνονται σύμφωνα με την Πρόταση 6.

Η σύγχρονη έρευνα [Heckman (2006)] δείχνει ότι επενδύσεις στην πρωτοβάθμια, ακόμα και τη νηπιακή εκπαίδευση είναι ακόμα πιο σημαντικές από την πανεπιστημιακή. Εκτιμούμε ότι με την συνδυασμένη εφαρμογή των Προτάσεων 7-9 θα διπλασιαστεί ο ρυθμός απόδοσης στην εκπαίδευση φθάνοντας στο 7%, συμβάλλοντας στην αύξηση του ρυθμού οικονομικής μεγέθυνσης κατά 0,9%.

Σχετικά με τις Προτάσεις 8, 9 και 10 τονίζουμε ότι η έκθεσητης Διεθνούς Συμβουλευτικής Επιτροπής για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση στην Ελλάδα, η οποία κοινοποιήθηκε από το Υπουργείο Παιδείας την 11 Απριλίου 2011, μας βρίσκει απόλυτα σύμφωνους ως προς την κρίση και τη διάγνωση των προβλημάτων που αναγνωρίζει.[2] Θεωρούμε όμως αναγκαία μέτρα πιο ριζοσπαστικά και πιο άμεσα από αυτά που προτείνει, και οπωσδήποτε την πλήρη απομάκρυνση των κομματικά ελεγχομένων σπουδαστικών οργανώσεων από τα συλλογικά όργανα πανεπιστημιακών διοικήσεων, με μόνη την κατ’ αίρεση παρουσία τους στη λήψη αποφάσεων σχετικά την ποιότητα ζωής των σπουδαστών.

Για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα των αγορών και να εναρμονισθούν οι εργασιακές σχέσεις με αυτές στην ΕΕ προτείνουμε τα εξής.

Πρόταση 11: Νομοθετείται χρονοδιάγραμμα απελευθέρωσης μέχρι το 2015 όλων των αγορών εργασίας, αγαθών και υπηρεσιών, καθώς και όλων των κλειστών επαγγελμάτων. Ακυρώνονται όλοι οι νόμοι που ρυθμίζουν περιθώρια κέρδους, τιμές και ελάχιστο ωρομίσθιο. Αίρεται κάθε περιορισμός δημιουργίας ή λειτουργίας συγκοινωνιακών επιχειρήσεων. Μία ανεξάρτητη και επαρκώς στελεχωμένη Επιτροπή Ανταγωνισμού αναλαμβάνει την επίβλεψη όλων των αγορών, προσβάλλει μέσω της δικαιοσύνης κάθε είδος μονοπωλιακής πρακτικής, και εγγυάται απρόσκοπτη είσοδο και αποτελεσματικό ανταγωνισμό. 

Πρόταση 12: Αναδιοργανώνεται το εθνικό πλαίσιο συλλογικών συμβάσεων εργασίας ώστε να επιτρέπονται για μεμονωμένες επιχειρήσεις και βιομηχανικούς κλάδους, αλλά να έχουν συμβουλευτικό χαρακτήρα σε εθνικό επίπεδο. Οι συμβάσεις ρυθμίζουν αμοιβές και όρους εργασίας, καθώς και αποζημίωση για απολυόμενους. Νόμοι που περιορίζουν απολύσεις τροποποιούνται. Απεργιακές αποφάσεις σωματείων απαιτούν πλειοψηφία των μελών τους σε μυστικές ψηφοφορίες που επιβλέπονται από την Επιτροπή Ανταγωνισμού ή από δικαστικούς αντιπροσώπους.

Τονίζουμε ότι σειρά νομοθετικών πρωτοβουλιών του Υπουργείου Εργασίας, που άρχισαν μετά την ψήφιση του Μνημονίου το 2010, θα συμβάλλουν, αφού ολοκληρωθούν και πραγματικά εφαρμοστούν, στη βελτίωση της ευελιξίας της ελληνικής αγοράς εργασίας. Ιδιαίτερα σημαντικά είναι τα μέτρα που μειώνουν το κόστος της μερικής απασχόλησης, των απολύσεων και των υπερωριών, βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα της διαιτησίας και περιορίζουν την πρόωρη συνταξιοδότηση [Τράπεζα Ελλάδος (2010), σ. 82-86]. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές συνεχίστηκαν έκτοτε και έχουν κατά κύριο λόγο εστιαστεί στους εξής τομείς: εισαγωγή νέου τύπου συλλογικής σύμβασης, την ειδική επιχειρησιακή σύμβαση εργασίας, και αποσαφήνιση της σχέσης μεταξύ συλλογικών συμβάσεων, ώστε να επιτευχθεί μεγαλύτερη ευελιξία στο σύστημα αποδοχών και όρων εργασίας. Επίσης, ο Ν. 3899 επεκτείνει τη δοκιμαστική περίοδο απασχόλησης νεοπροσλαμβανομένων και

επεκτείνει (από 18 σε 36 μήνες) τον χρόνο κατά τον οποίο επιτρέπεται η απασχόληση πριν η σύμβαση μετατραπεί σε αορίστου από ορισμένου χρόνου, καθώς και μερικές άλλες διατάξεις που καθιστούν, όταν πραγματικά εφαρμοστούν, πιο ευέλικτη την απασχόληση [Τράπεζα Ελλάδος (2011), σ. 91-93]. Δυστυχώς, όπως προκύπτει από την κατάσταση και εξέλιξη της ανεργίας [ΚΕΠΕ, Δελτίο 14, 2011], η δυσκαμψία της ελληνικής αγοράς εργασίας εξακολουθεί να είναι σημαντική και απαιτεί προγράμματα άμεσης βοήθειας προς τους ανέργους.

Συνοπτικά, τα μέτρα σχετικά με την αγορά εργασίας συμβιβάζονται με πρόσφατη πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για πλήρη απασχόληση με αναβάθμιση των ικανοτήτων και γνώσεων των εργαζομένων. Η κεντρική τους ιδέα είναι ότι αφενός ο εργοδότης προσφέρει εργασία όσο η επιχείρηση του το επιτρέπει και με λίγους περιορισμούς από το κράτος, και αφετέρου η κυβέρνηση αναλαμβάνει την ασφάλιση του εργαζόμενου και την εξεύρεση νέας εργασίας σε περίπτωση που ο εργαζόμενος μείνει άνεργος. Συγκεκριμένο παράδειγμα είναι η Δανία, που έχει δοκιμάσει πρώτη αυτό το σύστημα με μεγάλη επιτυχία (flexicurity). Χρειάζονται πολλές μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα πριν γίνει μια σωστή εισαγωγή του flexicurity, πρώτα πρώτα με την περαιτέρω μείωση των περιορισμών στην απόλυση εργατών και την ταυτόχρονη εισαγωγή γενναιόδωρου επιδόματος ανεργίας [Πισσαρίδης (2011)].

Για να μειωθεί το βάρος που επιβάλλει το ασφαλιστικό σύστημα στα οικονομικά του κράτους, να περιορισθεί η φοροδιαφυγή και να βελτιωθεί η ποιότητα της περίθαλψης, και δεδομένης της υπογεννητικότητας του ελληνικού πληθυσμού, προτείνουμε τέσσερις μεταρρυθμίσεις που θα φέρουν την Ελλάδα στα επίπεδα της ΕΕ, θα ισοζυγίσουν τον προϋπολογισμό, θα αυξήσουν τις αποταμιεύσεις και θα επιταχύνουν την οικονομική ανάπτυξη.

Πρόταση 13: Η συνταξιοδότηση γίνεται σε ηλικία 65 ετών, κατά μέσο όρο, με τις συντάξεις στο 65% των αποδοχών. Προσωπικές επιλογές για ΑΣΛ επιτρέπουν επαύξηση αυτού τού ποσού.

Εκτιμούμε ότι η συμβολή των δημοσίων οικονομικών στο ασφαλιστικό σύστημα θα μειωθεί κατά 6% του ΑΕΠ, από το 13,4% που είναι τώρα στο 7% του ΑΕΠ, εξοικονομώντας περίπου 20 δισ. ευρώ για το κράτος.

Πρόταση 14: Συντάξεις και κοινωνική ασφάλιση οργανώνονται σε σύστημα εν μέρει βασιζόμενο σε ατομικούς συνταξιοδοτικούς λογαριασμούς, και οι αντίστοιχοι πόροι επενδύονται σε κάθε μορφής χρηματιστηριακές και τραπεζικές αξίες στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Ένας μικρός φόρος θα απαιτηθεί για να εξασφαλισθεί αξιοπρεπής ελάχιστη σύνταξη για όλους. 

Εκτιμούμε ότι σε μία δεκαετία, 5% του ΑΕΠ θα τοποθετηθεί σε ΑΣΛ, αυξάνοντας έτσι και την εθνική αποταμίευση και επιφέροντας αύξηση 0,8% στον ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης. Αναγνωρίζουμε όμως ότι η μεταβατική περίοδος θα επιβαρύνει τους εργαζομένους και συνεπώς απαιτεί έντεχνη εκτέλεση.

Πρόταση 15: Η σοβαρή φοροδιαφυγή είναι αδίκημα τιμωρητέο με πρόστιμα και φυλάκιση. Οι φορολογικές δηλώσεις ευπόρων και ελευθέρων επαγγελματιών ελέγχονται συστηματικά και ανώνυμα. Οι εκπτώσεις που διεκδικούν φορολογούμενοι αγοραστές/πωλητές διασταυρώνονται αυτόματα με τις δηλώσεις των υπολοίπων συναλλασσομένων.

Εκτιμούμε ότι μέτρα τέτοιου είδους θα περιορίσουν τη διαφυγή εμμέσων και αμέσων φόρων στο ήμισυ και θα αυξήσουν τη συλλογή νομίμων φόρων κατά 2,5% του ΑΕΠ, δηλαδή άνω των 8 δισ. το 2015.

Πρόταση 16: Τα δημόσια νοσοκομεία οργανώνονται ως αυτοτελή ιδρύματα που περιθάλπουν ασθενείς και αποζημιώνονται από ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες μέσω ενός συστήματος υποχρεωτικής ασφάλισης υγείας υπό την επίβλεψη του κράτους.

Είναι δύσκολο να εκτιμηθούν οι οικονομικές επιπτώσεις της πρότασης αυτής, δεδομένης επίσης και της συνεχιζόμενης γήρανσης του ελληνικού πληθυσμού. Αλλά τέτοια συστήματα λειτουργούν επιτυχώς σε άλλες χώρες της Ευρώπης που επίσης γηράσκουν.

Πρόταση 17: Όλοι οι άμεσοι φόροι στις επιχειρήσεις μειώνονται στο 10%, όπως στην Κύπρο· οι κρατήσεις για κοινωνική ασφάλιση μειώνονται βαθμιαία μέχρι το 2015 κατά το ένα τρίτο. Το φορολογικό σύστημα αναμορφώνεται, με τους φόρους εισοδήματος μειούμενους κατά το ήμισυ, και συνδυάζεται με σύγχρονο ασφαλιστικό σύστημα του τύπου αρνητικού φόρου που εγγυάται ελάχιστο εισόδημα για εργαζομένους και συνταξιούχους. 

Ακόμα και χωρίς αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας, εκτιμούμε ότι το άμεσο κόστος της πρότασης αυτής δεν θα υπερβεί το 4% του ΑΕΠ (10 δισ. ευρώ) το 2011, και θα ανέλθει στο 9,5% (24 δισ.) το 2015. Επιπλέον, θα απαιτηθούν 4 δισ. για οικονομική υποστήριξη των ασθενέστερων στρωμάτων και 6,5 δισ. για τη βελτίωση αποδοχών δημοσίων υπαλλήλων (σύμφωνα με την Πρόταση 5). Μείωση των φόρων, αύξηση αποδοχών δημοσίων υπαλλήλων και κοινωνικές δαπάνες θα φθάσουν το 2015 να κοστίζουν συνολικά 34,5 δισ. τον χρόνο. Το ποσό αυτό θα εξοικονομηθεί από μείωση δαπανών για συντάξεις (κατά 20 δισ. σύμφωνα με την Πρόταση 13) και μείωση της φοροδιαφυγής (κατά 6 δισ. σύμφωνα με την Πρόταση 15). Ακόμα 8 δισ. θα προκύψουν από την αύξηση της φορολογήσιμης ύλης (λόγω της μείωσης φόρων) που προβλέπουμε ότι θα φθάσει 75 δισ. τα επόμενα πέντε χρόνια. Επίσης, η καταπολέμηση της διαφθοράς, Πρόταση 3, θα έχει ευεργετικά αποτελέσματα και στην ανισότητα, μειώνοντας έτσι και την οικονομική επιβάρυνση στο ασφαλιστικό σύστημα πρόνοιας.

Τονίζουμε επίσης ότι η αποκατάσταση φορολογικής δικαιοσύνης προσκόπτει στην καθόλα τραγική κατάσταση του ελληνικού συστήματος δικαιοσύνης. Αλλά και γενικότερα, βασική έλλειψη του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής και του πλαισίου των διαρθρωτικών αλλαγών στην Ελλάδα είναι η ριζική αναμόρφωση του συστήματος δικαιοσύνης [Παπαϊωάννου (2011)].Το σύστημα αυτό είναι αναχρονιστικό, αργό και άδικο, σε βαθμό που θα εξακολουθεί να υπονομεύει κάθε σημαντική και φιλόδοξη προσπάθεια μεταρρυθμίσεων και μετασχηματισμού την ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας.

(Mladic rattrapé par la justice)

(El Barça gana su cuarta Champions League en Wembley)

Dominique Strauss-Kahn and the French Anti-Semitism Myth, by Eric Alterman, The Daily Beast, 19/5/2011.

"To make matters worse, who leaps to his defense but yet another high-living leftist French Jewish intellectual, Bernard-Henri Lévy, who insists, in one of the oddest professions of class solidarity ever issued, "I hold it against the American judge who, by delivering him to the crowd of photo hounds, pretended to take him for a subject of justice like any other." Though to be fair, for sheer oddness Lévy is matched, if not topped, by the “I am Spartacus”-style statement by the right-wing Jewish financial pundit Ben Stein, who insists that Mr. Strauss-Kahn must be innocent because, “People who commit crimes tend to be criminals, for example. Can anyone tell me any economists who have been convicted of violent sex crimes? Can anyone tell me of any heads of nonprofit international economic entities who have ever been charged and convicted of violent sexual crimes?” whereas many hotel maids are “complete lunatics, stealing airline tickets…stealing money…throwing away important papers, stealing medications..." And this is perhaps not even his craziest point. There’s this one too: “[T]his is a case about the hatred of the have-nots for the haves, and that's what it's all about. A man pays $3,000 a night for a hotel room? He's got to be guilty of something. Bring out the guillotine." And beyond the Lévy and Klein comments, did I mention that Strauss-Kahn has hired an extremely expensive orthodox Jewish lawyer?".

Droit du Dirty Old Men, by Stephen Clarke, The New York Times, 17/5/2011.

"In 2004, Alain Juppé, a former prime minister, was convicted of corruption. He was given an 18-month suspended prison sentence and barred from public office for 10 years because, in the words of the judge, he had “betrayed the confidence of the people.” But he appealed and today is foreign minister, representing France on the world stage.  Jacques Chirac was implicated in the same scandal, but benefited from presidential immunity until 2007. Since then, all attempts to bring him to justice have stalled, and the whole affair is now treated as something of a running joke.  The most telling parallel with the Strauss-Kahn case is that of Roman Polanski. Whatever his talents as a filmmaker, he fled the United States to France in 1978 to avoid being sentenced for unlawful sex with a 13-year-old girl. When he was arrested in Switzerland in 2009, at the request of the American authorities, the whole of the French cultural establishment rose up to defend him..".

Half a Doctrine Will Have to Do, by David E. Sanger, The New York Times, 22/5/2011.

"Mr. Obama is hardly the first president to face the problem. Jimmy Carter tried to base his foreign policy on a human rights agenda, but it often made him look weak in the eyes of adversaries. George W. Bush tried to cast the Iraq war as part of a “freedom agenda.” To his fans, that is the lasting message of his presidency, but his critics recall that weapons of mass destruction were an earlier justification for that war.  In his first two years in office, Mr. Obama said little about democratic transformations as a core goal. But now he has begun speaking of them as a central part of the “alternative narrative” to Al Qaeda’s theology, or Iran’s.  “The last decade was defined by Bin Laden and the war in Iraq,” Mr. Rhodes said. “The fact that the war is winding down and Bin Laden is gone creates an opportunity, coming out of one chapter of American engagement and entering another.”