Πέμπτη 10/11/2011

User Rating: / 0
PoorBest 

Το democracycrisis προτείνει τον νέο Πρωθυπουργό:

To who is who του Λουκά Παπαδήμου, πηγή: zougla.gr

"Στις 11 Οκτωβρίου του 1947 γεννήθηκε στην Αθήνα ο Λουκάς Παπαδήμος και αποφοίτησε από το Κολλέγιο Αθηνών. Σπούδασε Φυσική στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ), από όπου αποφοίτησε το 1970, ολοκλήρωσε μεταπτυχιακές σπουδές στην Ηλεκτρολογική Μηχανική (1972) και πραγματοποίησε διδακτορικό (1978) στα Οικονομικά. Παράλληλα, εργάστηκε ως βοηθός ερευνών και ειδικός επιστήμων στο ΜΙΤ. Το 1980 εργάστηκε ως οικονομικός εμπειρογνώμων στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ. Το 1985 επέστρεψε στην Ελλάδα αναλαμβάνοντας οικονομικός σύμβουλος της Τράπεζας της Ελλάδος (1985 - 1993). 

Το 1993 διορίστηκε υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος και τον επόμενο χρόνο διοικητής της Τράπεζας, παραμένοντας μέχρι το 2002. Το ίδιο έτος ανέλαβε αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, θέση από την οποία αποχώρησε το 2010.  Να σημειωθεί ότι έχει διατελέσει μέλος του Συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ιδρύματος (1994 - 1998), πρόεδρος της Υποεπιτροπής Νομισματικής Πολιτικής της Επιτροπής των Διοικητών των Κεντρικών Τραπεζών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (1993 - 1995) κ.ά. Παράλληλα, με την επαγγελματική του σταδιοδρομία ακολούθησε ακαδημαϊκή καριέρα. Την περίοδο 1975 - 1984 υπήρξε επίκουρος καθηγητής και στη συνέχεια αναπληρωτής καθηγητής στο Οικονομικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Κολούμπια της Νέας Υόρκης, ενώ το 1988 εξελέγη καθηγητής Οικονομικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το 2006 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Το 2010 τοποθετήθηκε άμισθος οικονομικός σύμβουλος του πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου.

Ταξίδι στη γη. When you got nothing, you got nothing to loose, από τον Στάθη Τσαγκαρουσιάνο, Lifo, 9/11/2011.

" Έμοιαζα δηλαδή στον «Άνθρωπο του πλήθους» - αυτό τον ήρωα του Πόε που γυρνάει όλη νύχτα από πλατεία σε πλατεία, οπουδήποτε είναι φώτα και κόσμος, για να μη μείνει στο μονήρες σπίτι του και τον καταπιούν τα παλιά φαντάσματα. Η φυγή, αυτή η μαγική καταφυγή των ανθρώπων, που συναντά από ανάποδο δρόμο την αρχαία τάση τους για περιπλάνηση και το «ορμέμφυτο του αεικίνητου» (όπως το λέει ο Τσάτουιν) ήταν πάντα κάτι που, ως πραγματικότητα ή κατάσταση του μυαλού, με γλίτωνε απ’ την τρέλα. Ξέρω ότι δεν είμαι καλά από τις εικόνες που ανακαλώ όταν πέφτω στο κρεβάτι, λίγο πριν με πάρει ο ύπνος: κουπέ σε τρένα της Αφρικής, λατινικά μοτέλ, χωριά του Λιβάνου, αουτοστράντες, μικρά μπλε φώτα σε διαδρόμους απογείωσης... Είναι το μόνο που με παρηγορεί εδώ και μήνες. Δεν ξέρω αν είναι σώνει και καλά κακό αυτό το ποτάμι που φουσκώνει μέσα μου και η φυγή είναι ένα εγωιστικό τριπάκι, χωρίς υπευθυνότητα. Εγώ, ανέκαθεν, αυτούς που φεύγουν αγαπώ. Χωρίς καν σημείωμα πίσω. Και στην τζαζ βουή των παιδιών του δρόμου ακούω ένα τραγούδι παλιό, ειλικρινές. Το τραγούδι του Τσάρλι Μπερντ, την ποίηση του Ντύλαν, εκείνο το κορίτσι που έβαλε πέτρες στις τσέπες του και περπάτησε στο νερό μέχρι να βυθιστεί. Μ’ αρέσουν εκείνοι που φεύγουν κι είναι φευγάτοι - κατά βάθος, μόνον αυτούς καταλαβαίνω. Ειδικά τώρα που έχει βρομίσει ο τόπος πολιτικούς αναλυτές, στοχαστικούς γιάπηδες και σκυλιά που φερμάρουν στο σκοτάδι, περιμένοντας να ορμήσουν στη νέα κατάσταση. Δεν θέλω να είμαι μέρος αυτής της ομίχλης. Εκτιμώ όσους αγαπούν και αγαπιούνται εκτός παραγωγικής διαδικασίας".

Πρόσωπα και μουσική από την Νέα Ελληνική Τραγωδία Σημίτης: Ressurection...

Μερικές φαρμακερές αλήθειες…, από Κακοφωνίξ, antinews.gr 10/11/2011

Η ελεγχόμενη χρεοκοπία

Όσοι τις τελευταίες μέρες λένε διάφορα δεξιά κι αριστερά για τη σωτηρία της πατρίδας και εκλιπαρούν δεξιά – αριστερά για συναίνεση, είτε έχουν χάσει την επαφή τους με την πραγματικότητα, είτε εξυπηρετούν συγκεκριμένες σκοπιμότητες.  Το πρώτο είναι ασυγχώρητο, το δεύτερο είναι θεμιτό, πλην όμως ενάντια στο εθνικό συμφέρον.  Επειδή αρχίζουμε να ξεχνάμε επικίνδυνα, οφείλουμε να υπενθυμίσουμε στους φίλτατους αναγνώστες μας, ότι η συμφωνία που επέβαλαν οι Γερμανοί στον κ. Παπανδρέου, οριοθετεί την ελεγχόμενη χρεοκοπία της χώρας μας και θέτει ρητώς τους όρους με τους οποίους αυτή θα συντελεστεί, συνοδεία όλων των καταστροφικών συνεπειών για τις τράπεζες, τα ταμεία, τον κοινωνικό ιστό, την ανεργία, τους μισθούς και έναν ολόκληρο ακόμα κατάλογο θλιβερών απωλειών.  Αν δεν το έχετε ακόμα καταλάβει, η αποδοχή από μέρους της χώρας μας της εν λόγω συμφωνίας, αποτελεί αποδοχή πιστωτικού γεγονότος, με ότι αυτό συνεπάγεται. Αυτό είναι το πρώτο μέρος του διλήμματος.

Η στάση πληρωμών

Δεδομένου ότι οι φίλοι μας οι Γερμανοί (που θα ‘λεγε και ο Μπάμπης) έχουν γίνει ιδιαιτέρως στρυφνοί τα τελευταία εικοσιτετράωρα και παίζονται παιχνίδια με την έκτη δόση, και καθώς τα τελεσίγραφα αγγίζουν τα όρια της γραφικότητας καθιστώντας την έννοια της εθνικής αξιοπρέπειας κουρελόχαρτο, βγαίνουν στην επιφάνεια λύσεις εκτάκτου ανάγκης, που ενδεχομένως να αποδειχθούν πολύ χρήσιμες.

Μια τέτοια λύση, η οποία αποτελεί και το δεύτερο μέρος του διλήμματος, είναι η αγνή στάση πληρωμών.  Δηλαδή η κυβέρνηση (η όποια κυβέρνηση) απορρίπτει την ελεγχόμενη χρεοκοπία, κάνει ταμείο και αποφασίζει να πληρώσει ότι θεωρεί χρήσιμο για το συμφέρον της χώρας.  Θα ρωτήσει εύλογα κάποιος, που τυγχάνει να τρώει και άφθονη τηλεοπτική προπαγάνδα:  Πώς θα πληρωθούν οι μισθοί και οι συντάξεις;  Με την αλάνθαστη μέθοδο της έκδοσης εντόκων γραμματίων.  Το ευτύχημα στη συγκεκριμένη συγκυρία είναι ότι το υπουργείο οικονομικών περιμένει πολλά έσοδα τους δύο τελευταίους μήνες, με κύριες πηγές είσπραξης το τέλος ακινήτων και τα τέλη κυκλοφορίας.  Αν από τις υποχρεώσεις του κράτους αφαιρεθούν οι πληρωμές των ομολόγων, οι υπόλοιπες πληρωμές μπορούν να γίνουν με άνεση. Η επίκληση της 6ης δόσης είναι μια μεγαλειώδης μπλόφα που ενδέχεται να σκάσει τζούφια με εξίσου μεγαλειώδη 

Η ιταλική παράμετρος

Δεν ισχυριζόμαστε ασφαλώς ότι η δεύτερη λύση είναι η ενδεδειγμένη, καθώς κρύβει πολλές παγίδες, από τη διεθνή θέση της χώρας έως τον κλονισμό του τραπεζικού της συστήματος ή τις απρόβλεπτες αντιδράσεις της αγοράς στο εσωτερικό και το εξωτερικό.  Ωστόσο το δίλημμα δυστυχώς παραμένει ανάμεσα σε δύο χρεοκοπίες με ανάλογες συνέπειες.  Κύριοι, δυστυχώς επτωχεύσαμεν.  Αυτό που μας απομένει είναι να αποφασίσουμε τον τρόπο.

Και εδώ έρχεται η ιταλική παράμετρος να δώσει απάντηση στο κρίσιμο ερώτημα.  Πριν την κατάρρευση της ιταλικής οικονομίας, κάθε σκέψη για μονομερή στάση πληρωμών, θα οδηγούσε με λογική ακολουθία στην έξοδο από το ευρώ.  Η περιπέτεια όμως της Ιταλίας που τώρα αρχίζει, επιφυλάσσει πολλές δυσάρεστες εκπλήξεις στους ηγέτες της ευρωζώνης.  Η ανυπαρξία μηχανισμών διάσωσης για την αναχρηματοδότηση του Ιταλικού χρέους και ελλείμματος, οδηγεί την Ε.Ε. σε ένα δίλημμα, για το οποίο γνωρίζουμε από τώρα την απάντηση.  Η μόνη περίπτωση να δοθεί κάποια ‘’λύση’’, απλά για να παραταθεί χρονικά το πρόβλημα, είναι η ενεργοποίηση της ΕΚΤ (ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας), η οποία με την έκδοση ομολόγων θα χρηματοδοτούσε αφειδώς τις ανάγκες όλων συνολικά των χωρών της ευρωζώνης.  Μια τέτοια όμως ‘’λύση’’, πέρα από το γεγονός ότι δεν θα έλυνε το πρόβλημα στη βάση του, θα δημιουργούσε ασύμμετρα προβλήματα στον βασικό πυλώνα της ένωσης, τη Γερμανία.  Και αυτό γιατί η Γερμανία θα ερχόταν αντιμέτωπη με μια ραγδαία αύξηση των επιτοκίων δανεισμού της, όπως επίσης και με το φάντασμα του πληθωρισμού που τόσο επιθυμεί να ξορκίσει.  Με αυτό το δεδομένο είμαστε σίγουροι ότι η Γερμανία θα επιλέξει, είτε τη διάλυση της ζώνης του ευρώ, είτε τη διάσπασή της σε μικρότερα κομμάτια.

Η χώρα μας έτυχε να είναι, απολύτως λογικά λόγω οικονομικών μεγεθών, το πρώτο θύμα της τραπεζικής κρίσης και έπεσε πρώτη.  Αυτό δε σημαίνει ότι θα είναι η μοναδική απώλεια.  Και έπειτα από την ιταλική κατάρρευση το γεγονός αυτό είναι αποδεκτό από τις υπόλοιπες χώρες. Συνεπώς όλα τα τελεσίγραφα και όλες οι δήθεν απειλές περί εξόδου από το ευρώ πέφτουν στο κενό και απευθύνονται μόνο σε ιθαγενείς ή σε σπεκουλαδόρους.

Η χώρα μας δικαιούται να επιλέξει τον τρόπο που θα πτωχεύσει, τον τρόπο εκείνον που θα περισώσει  ότι μπορεί από τους πολλούς και όχι εκείνον που θα διασφαλίσει τα συμφέροντα της τοκογλυφικής διεθνούς.  

[σημείωση του Μανώλη Βαρδή: θεώρησα ότι η ερασιτεχνική μετάφραση αυτού του κειμένου θα βοηθήσει όλους μας για μία συνοπτική κατανόηση της κρίσης που μας μαστίζει, πολύ περισσότερο καθώς δεν είναι αποκλειστικά οικονομική ανάλυση, αλλά ακολουθεί την ερμηνευτική μίας ιστορικής κοινωνιολογίας]

Η κατάρρευση του αμερικανικού χρηματοοικονομικού συστήματος που συνέβη το 2008 έχει προκαλέσει μία πολιτική και οικονομική κρίση παγκόσμιων διαστάσεων. Πώς μπορεί να κατανοηθεί αυτό;

Οι τρέχουσες οικονομικές θεωρίες βλέπουν την κοινωνία να ισορροπεί σ’ ένα σημείο, καθώς οι κρίσεις και οι αλλαγές δεν είναι παρά παροδικές μετατοπίσεις ενός καλορυθμισμένου συστήματος. Ένας κοινωνιολόγος όμως δεν βλέπει έτσι τα πράγματα. Απ’ το να βλέπω την τωρινή δύσκολη κατάσταση σαν μία παροδική ανωμαλία μίας θεμελιακά σταθερής κατάστασης, προτιμώ ν’ αντιμετωπίζω τη «Μεγάλη Ύφεση» [For the term ‘Great Recession’, see Carmen Reinhart and Kenneth Rogoff, This Time Is Different: Eight Centuries of Financial Folly, Princeton 2009] και την επακόλουθη κατάρρευση των δημόσιων οικονομικών ως διακήρυξη μίας υπόγειας τάσης στην πολιτικο- οικονομική μορφοποίηση των προηγμένων καπιταλιστικών κοινωνιών˙μία τάση δηλαδή που κάνει την μη- ισορροπία και την αστάθεια κανόνα, και που έχει εκφραστεί στην ιστορική διαδοχή αναταράξεων εντός της κοινωνικο- οικονομικής τάξης. Πιο συγκεκριμένα, θα αποδείξω ότι η τωρινή κρίση μπορεί να κατανοηθεί πλήρως μόνο με τους όρους μίας συνεχούς και ενδογενούς συγκρουσιακής μεταμόρφωσης του κοινωνικού, που ονομάζουμε «δημοκρατικό καπιταλισμό».

Ο δημοκρατικός καπιταλισμός ιδρύθηκε μόνο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μόνο στις «δυτικές» πλευρές του κόσμου, στη Βόρειο Αμερική και στην Δυτική Ευρώπη. Εκεί λειτούργησε εξαιρετικά καλά για τις δύο επόμενες δεκαετίες-τόσο μάλιστα καλά που αυτή η περίοδος της ανεμπόδιστης οικονομικής ανάπτυξης ακόμα και τώρα κυριαρχεί στις ιδέες και στις προσδοκίες μας για το τί είναι, τί μπορεί και τί θα’ πρεπε να είναι ο μοντέρνος καπιταλισμός. Και αυτό παρά το γεγονός ότι, στο φως της αναταραχής που ακολούθησε, αυτό το τέταρτο του αιώνα αμέσως μετά τον πόλεμο πρέπει να αναγνωριστεί ως αληθινά «εξαιρετικό».

Ισχυρίζομαι βάσιμα ότι δεν είναι η «χρυσή τριακονταετία» (trente glorieuses), αλλά η σειρά των κρίσεων που ακολούθησαν, ό,τι μπορεί ν’ αντιπροσωπεύσει την φυσιολογική κατάσταση του δημοκρατικού καπιταλισμού- μία κατάσταση που κυριαρχείται από την ενδημική σύγκρουση μεταξύ των καπιταλιστικών αγορών και των δημοκρατικών πολιτικών, η οποία με βία επανήλθε στο προσκήνιο όταν η υψηλή οικονομική ανάπτυξη έλαβε τέλος στη δεκαετία του 1970. Ακολούθως θα αναλύσω τη φύση της σύγκρουσης και μετά θα στραφώ στο αποτέλεσμα των πολιτικο- οικονομικών αναταραχών, που προηγήθηκαν και διαμόρφωσαν την τωρινή παγκόσμια κρίση.

Ι. ΑΓΟΡΕΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΨΗΦΟΦΟΡΩΝ;

Οι υποψίες ότι ο καπιταλισμός και η δημοκρατία δεν συνυπάρχουν εύκολα είναι κάθε άλλο παρά νέες. Από τον 19^ο αιώνα και μέχρι τον 20^ο η αστική τάξη και η πολιτική Δεξιά εξέφρασαν φόβους για την αρχή της πλειοψηφίας, που αναπόφευκτα θα έκανε τους φτωχούς να κυριαρχούν επι των πλουσίων, και θα ακύρωνε την ιδιωτική ιδιοκτησία και τις ελεύθερες αγορές. Η ανερχόμενη εργατική τάξη και η πολιτική Αριστερά, από την πλευρά τους, προειδοποιούσαν ότι οι καπιταλιστές μπορεί να ενωθούν με τις δυνάμεις της αντίδρασης για να ακυρώσουν τη δημοκρατία, με σκοπό να προστατέψουν τους εαυτούς τους από την υποταγή τους στην αρχή της πλειοψηφίας που είναι αφοσιωμένη στην οικονομική και κοινωνική αναδιανομή. Δεν θα μπω στη συζήτηση για τη σχετική αξία των δύο τοποθετήσεων, μολονότι η Ιστορία υπονοεί ότι η Αριστερά είχε περισσότερο δίκιο να φοβάται ότι η Δεξιά θα καταργήσει τη δημοκρατία για να σωθεί ο καπιταλισμός απ’ ότι η Δεξιά που φοβόταν οτι η Αριστερά θα καταργήσει τον καπιταλισμό για να σωθεί η δημοκρατία. Σε κάθε περίπτωση, στα χρόνια που ακολούθησαν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο υπήρχε μία κοινή πεποίθηση ότι για να είναι συμβατός ο καπιταλισμός με τη δημοκρατία, θα έπρεπε να υπαχθεί (αυτός) σε έναν εκτενή πολιτικό έλεγχο- για παράδειγμα, εθνικοποίηση των βασικών τομέων, ή συναπόφαση με τους εργαζιμένους όπως στη Γερμανία- με σκοπό να προστατευθεί η δημοκρατία από την περιστολή της στο όνομα της ελεύθερης αγοράς. Ενώ ο Keynes και οι Kalecki και Polanyi ήταν της μόδας, ο Hayek αποτραβιόταν σε μία παροδική εξορία.

Από τότε, τα mainstream οικονομικά έχουν πάθει ψύχωση με την ανευθυνότητα των οπορτουνιστών πολιτικών, οι οποίοι φροντίζουν για ένα μη εκπαιδευμένο οικονομικά εκλογικό σώμα, αναμειγνυόμενοι στις αλλιώς αποδοτικές αγορές, στην αναζήτηση στόχων- όπως η πλήρης απασχόληση και η κοινωνική δικαιοσύνη-, που οι αληθινά ελεύθερες αγορές μπορούν να προσφέρουν και που όμως αποτυγχάνουν όταν εμποδίζονται από τους πολιτικούς. Οι οικονομικές κρίσεις, σύμφωνα με τις standard θεωρίες της «ορθολογικής επιλογής», ουσιαστικά προέρχονται από πολιτικές παρεμβάσεις για κοινωνικούς στόχους που «ταράζουν» τις αγορές [The classic statement is James Buchanan and Gordon Tullock, The Calculus of Consent: Logical Foundations of Constitutional Democracy, Ann Arbor, mi 1962.].

Υπ’ αυτή την άποψη ο σωστός τρόπος παρέμβασης είναι αυτός που ελευθερώνει τις αγορές από πολιτικές παρεμβάσεις˙ο λάθος τρόπος προέρχεται από έναν πληθωρισμό δημοκρατίας˙πιο συγκεκριμένα, από μία δημοκρατία που υπηρετείται από ανεύθυνους πολιτικούς και υπεισέρχεται στην οικονομία, στην οποία δεν έχει καμμία δουλειά. Σήμερα πολλοί δεν θα πήγαιναν τόσο μακρυά όσο ο Hayek, που στα τελευταία χρόνια μιλούσε για κατάργηση της δημοκρατίας όπως την ξέρουμε, προς υπεράσπιση της οικονομικής και πολιτικής ελευθερίας. Παρά ταύτα, η μόνιμη επωδός της νεο-θεσμικής οικονομικής θεωρίας είναι εντελώς «χαγιεκιανή». Για να λειτουργήσει καλά, ο καπιταλισμός απαιτεί μία οικομομική πολιτική με κανόνες, με προστασία των αγορών και των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας, συνταγματικά κατοχυρωμένα ενάντια σε μεροληπτικές πολιτικές παρεμβάσεις˙ανεξάρτητες ρυθμιστικές αρχές˙κεντρικές τράπεζες, ισχυρά οχυρωμένες απέναντι στις πιέσεις των εκλογέων˙και διεθνείς οργανισμούς, όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή η το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, που δεν έχουν να ανησυχούν για τη λαϊκή τους εκλογή. Τέτοιες θεωρίες αποφεύγουν όμως την κεντρική ερώτηση για το πως φθάνουμε εκεί από εδώ˙ίσως επειδή δεν έχουν μία απάντηση ή, τουλάχιστον, κάποια που μπορεί να δημοσιοποιηθεί.

Υπάρχουν διάφορες θεωρίες για την κατανόηση των υπόγειων αιτίων της σύγκρουσης μεταξύ καπιταλισμού και δημοκρατίας. Για τώρα, θα χαρακτηρίσω τον δημοκρατικό καπιταλισμό σαν μία πολιτική οικονομία που διέπεται από δύο αντιθετικές αρχές, ή καθεστώτα, της κατανομής πόρων: μία που ενεργεί σύμφωνα με την οριακή απόδοση, ή απ’ ό,τι αξιολογείται σαν «ελεύθερος ανταγωνισμός των δυνάμεων της αγοράς», και μία που βασίζεται στις κοινωνικές ανάγκες ή στα δικαιώματα, όπως πιστοποιούνται από τις συλλογικές επιλογές της δημοκρατίας. Στον δημοκρατικό καπιταλισμό οι κυβερνήσεις θεωρητικά καλούνται να υπηρετούν και τις δύο αρχές, μολονότι αυτές δεν ταιριάζουν. Στην πράξη μπορεί παροδικά να παραμελούν την μία σε σχέση με την άλλη, μέχρι να τιμωρηθούν από τις συνέπειες: κυβερνήσεις που αποτυγχάνουν να φροντίσουν τις δημοκρατικές αξιώσεις για προστασία και αναδιανομή, ρισκάρουν να χάσουν την πλειοψηφία, ενώ αυτές που παραθεωρούν τις αξιώσεις για αποζημίωση των κατόχων των παραγωγικών πόρων, που εκφράζεται με τη γλώσσα της «οριακής παραγωγικότητας», προκαλούν οικονομικές δυσλειτουργίες, που γίνονται αυξητικά μη διαχειρίσιμες και έτσι υπονομεύουν την πολιτική υποστήριξη.

Στην φιλελεύθερη ουτοπία της καθιερωμένης οικονομικής θεωρίας η ένταση αυτή ξεπερνιέται, μετατρέποντας τη θεωρία σ’ αυτό που ο Μάρξ θα είχε ονομάσει υλική δύναμη. Μ’ αυτή την άποψη, οι οικονομολόγοι ως «επιστημονικοί γνώστες» διδάσκουν τους πολίτες και τους πολιτικούς ότι η αληθινή δικαιοσύνη είναι η δικαιοσύνη των αγορών, σύμφωνα με την οποία ο καθείς ανταμείβεται κατά τη συνεισφορά του, παρά οι ανάγκες τους που οριοθετούνται ως δικαιώματα. Στην έκταση που η οικονομική θεωρία γίνεται αποδεκτή σαν κοινωνική θεωρία, αυτή «αληθεύει» με την έννοια ότι γίνεται εκπληρούμενη- έτσι αποκαλύπτοντας την ουσιαστικά ρητορική της φύση σαν ένα εργαλείο κοινωνικής παραγωγής δια της πειθούς.

Στον πραγματικό κόσμο όμως δεν είναι και τόσο εύκολο ν’ απομακρύνεις τους πολίτες από τις «μη- λογικές» τους πίστεις στα κοινωνικά και πολιτικά τους δικαιώματα, ως ξεχωριστά από τον νόμο της αγοράς και το δίκαιο της ιδιοκτησίας. Μέχρι σήμερα, σημάνσεις κοινωνικής δικαιοσύνης έξω από την αγορά έχουν αντισταθεί σε προσπάθειες οικονομικού ορθολογισμού, όσο ισχυρές και αν αυτές οι τελευταίες έχουν γίνει στην εποχή του ακμάζοντος νεο- φιλελευθερισμού. Πεισματικά ο κόσμος αρνείται να εγκαταλείψει την ιδέα μίας ηθικής οικονομίας, στην οποία έχει δικαιώματα που προηγούνται των αποτελεσμάτων των ανταλλαγών της αγοράς [See Edward Thompson, ‘The Moral Economy of the English Crowd in the Eighteenth Century’, Past & Present, vol. 50, no. 1, 1971; and James Scott, The Moral Economy of the Peasant: Rebellion and Subsistence in Southeast Asia, New Haven, ct 1976. The exact content of such rights obviously varies between different social and historical locations.].

Στην πράξη όπου έχουν μία επιλογή- όπως στην λειτουργούσα δημοκρατία- τείνουν με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο να επιμένουν στην πρωτοκαθεδρία του κοινωνικού επί του οικονομικού˙στις κοινωνικές υποχρεώσεις και τα δικαιώματα που προστατεύονται από τις πιέσεις της αγοράς για «ελαστικοποίηση»˙και κοινωνικά, τιμώντας τις ανθρώπινες προσδοκίες μίας ζωής έξω από τη δικτατορία των πάντοτε κυμαινόμενων «σημείων της αγοράς». Αυτό είναι που έχει χαρακτηρίσει ο Polanyi σαν «αντι- κίνημα» ενάντια στην εμπορευματοποίηση της εργασίας στο έργό του The Great Transformation.

Στη γλώσσα των οικονομικών, οι κρίσεις εμφανίζονται σαν τιμωρία για τις κυβερνήσεις που αποτυγχάνουν να σεβαστούν τους φυσικούς νόμους που είναι οι αληθινοί κυβερνήτες της οικονομίας. Αντίθετα, μία θεωρία πολιτικής οικονομίας άξια του ονόματος της, καταλαβαίνει τις κρίσεις σαν αποκαλύψεις των «καλεκιανών αντιδράσεων» των ιδιοκτητών των παραγωγικών δυνάμεων στις παρεμβάσεις της δημοκρατίας, που υπεισέρχεται στο αποκλειστικό τους βασίλειο, προσπαθώντας να τους εμποδίσει από την πλήρη εκμετάλλευση της αγοραστικής τους δύναμης και έτσι παραβιάζοντας τις προσδοκίες τους για τη δίκαιη ανταμειβή τους σαν αποτέλεσμα της ανάληψης ρίσκου [In a seminal essay, Michał Kalecki identified the ‘confidence’ of investors as a crucial factor determining economic performance: ‘Political Aspects of Full Employment’, Political Quarterly, vol. 14, no. 4, 1943. Investor confidence, according to Kalecki, depends on the extent to which current profit expectations of capital owners are reliably sanctioned by the distribution of political power and the policies to which it gives rise. Economic dysfunctions—unemployment in Kalecki’s case—ensue when business sees its profit expectations threatened by political interference. ‘Wrong’ policies in this sense result in a loss of business confidence, which in turn may result in what would amount to an investment strike of capital owners. Kalecki’s perspective makes it possible to model a capitalist economy as an interactive game, as distinguished from a natural or machine-like mechanism. In this perspective, the point at which capitalists react adversely to non-market allocation by withdrawing investment need not be seen as fixed and mathematically predictable but may be negotiable. For example, it may be set by a historically changeable level of aspiration or by strategic calculation. This is why predictions based on universalistic, i.e., historically and culturally indifferent, economic models so often fail: they assume fixed parameters where in reality these are socially determined].

Η standard οικονομική θεωρία βλέπει την κοινωνική δομή και τη διανομή των ενδιαφερόντων και της ισχύος σ’ αυτήν σαν εξωγενή στοιχεία, κρατώντας αυτά σταθερά και κάνοντας τα αόρατα, και για τους σκοπούς της οικονομικής «επιστήμης» φυσικά δεδομένα. Το μόνο πολιτικό που μία τέτοια θεωρία μπορεί να δει, είναι οποτουνιστικές, ή στην καλύτερη περίπτωση, μη ανταγωνιστικές προσπάθειες να ελεγχθούν οι οικονομικοί νόμοι. Η καλή οικονομική πολιτική είναι μη- πολιτική, εξ ορισμού. Το πρόβλημα είναι ότι μία τέτοια θεώρηση δεν γίνεται αποδεκτή απ’ αυτούς, για τους οποίους η πολιτική είναι μία βασική ανάγκη κατά των αγορών, των οποίων η ανεμπόδιστη λειτουργία εμποδίζει αυτό που αντιλαμβάνονται σαν δίκαιο. Εκτός εάν πεισθούν κατά κάποιο τρόπο ότι τα νεοκλασσικά οικονομικά είναι αυταπόδεικτο μοντέλο κοινωνικής ζωής, οι πολιτικές τους απαιτήσεις, εκπεφρασμένες δημοκρατικά, θα διαφέρουν από τις συνταγές της standardοικονομικής θεωρίας. Η συνεπαγωγή είναι ότι, ενώ η οικονομία, εάν συλληφθεί αρκούντως απομονωμένη, μπορεί να θεωρηθεί ότι τείνει προς μία ισορροπία, η πολιτική οικονομία όχι, εκτός εάν κενωθεί από κάθε έννοια δημοκρατίας και οδηγηθεί από μία Πλατωνική δικατατορία των οικονομολόγων- βασιλιάδων. Η πολιτική του καπιταλισμού, όπως θα δειχθεί, έχει κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί για να μας οδηγήσει έξω από τον δημοκρατικό οπορτουνισμό προς τη χώρα της επαγγελίας των αυτο- ρυθμιζόμενων αγορών.

Εμείς ψάχνουμε για μαριονέτα, αλλά η διαδικασία, νομοτελειακά, προχωράει, από archaeopteryxgr.blogspot.com 09/11/2011

Άλλη μία φρέσκια μελέτη, εδώ ή στο scribd (μέσω Π-Π)

Σε περίληψη λέει ότι η κρίση στην Ευρωζώνη ξεκίνησε με την κρίση στην αγορά ακινήτων το 2007, και από ύφεση έγινε κρίση πιστοληπτικής ικανότητας κρατών, όπου κράτη καλούνται να στηρίξουν τράπεζες που εξαρτώνται από κράτη. Το είχα αναφέρει.  Το ευρώ φτιάχτηκε από ευρωπαϊκά κράτη για να δώσει τα πλεονεκτήματα νομίσματος διεθνών συναλλαγών σε Ευρωπαϊκές τράπεζες και εταιρίες, σαν ανταγωνιστικό του δολαρίου, αλλά όχι από μία χώρα, αλλά πολλές, με αποκλίνουσες ανταγωνιστικότητες. Με την κρίση, φάνηκε το πρόβλημα της ανισορροπίας στα ισοζύγια συναλλαγών μεταξύ Βορά και Νότου, που υπάρχει από τα μέσα της δεκαετίας του '90.  Η πολιτική της Ευρωζώνης ήταν και είναι η περικοπή δημοσίων επενδύσεων, η φορολογία, η μείωση αποδοχών, η απελευθέρωση των αγορών (διαφωνώ με τον όρο, άλλο απελευθέρωση και άλλο απορύθμιση) και οι ιδιωτικοποιήσεις (επίσης διαφωνώ με τον όρο όσον αφορά εταιρείες κοινής ωφέλειας). Αυτή η πολιτική βασικά ευνοεί το "Κεφάλαιο" και όχι την "εργασία". Η πολιτική λιτότητας έχει υπάρξει, ωστόσο αντιφατική, γιατί έβαλε σε φαύλο κύκλο κατάρρευσης τις ίδιες τις τράπεζες και τις οικονομίες με συγκριτικά μειονεκτήματα.  Αρα η Ευρωζώνη έχει το οξύ δίλημμα ή να φτιάξει κρατικούς μηχανισμούς παρέμβασης στην ανταγνωνιστικότητα της περιφέρειας, ή να διαλυθεί (και προσθέτω ότι εάν το Project Helios είναι η ανταγωνιστικότητα της περιφέρειας, ζήτω που καήκαμε! Η θεραπεία της πείνας με την παρακράτηση φαγητού).

Η ΕΚΤ χρησιμοποιήθηκε για να περισώσει μεγάλες τράπεζες, θεσμικούς επενδυτές και εταιρίες και η ίδια η ΕΚΤ έχει περιορισμένη ρευστότητα, αλλά και δυνατότητα παρέμβασης.  Το EFSF, ο έτερος μηχανισμός διάσωσης,  περιορίζεται από το γεγονός ότι δεν μπορεί το κεφάλαιο μιας χώρας να σώσει την άλλη, και, προσθέτω εγώ, δεν υπάρχει κεφάλαιο κάποιου τρίτου να κάνει αυτή την δουλειά. Ο μηχανισμός με τον οποίο τα κράτη στηρίζουν τις δικές τους τράπεζες αυξάνει το συστημικό ρίσκο κατάρρευσης, και οι οι τράπεζες θα κρατικοποιηθούν ή θα ...χαθούν. Αυτή η πίεση στις τράπεζες περαιτέρω πιέζει τις χώρες της περιφέρειας, στην πραγματική οικονομία τους.

Η Ελλάδα δεν μπορεί να εξυπηρετήσει το χρέος της ή να συμμορφωθεί με τους όρους της "διάσωσης", και επομένως θα κάνει default. Επίτηδες δεν μεταφράζω την λέξη, γιατί όπως λέει και η προηγούμενη μελέτη, άλλο χρεοκοπία, όπως την καταλαβάινουμε εμείς, αλλά χρεοκοπία που σου επιβάλουν πιστωτές και άλλο η χρεοκοπία που επιφέρεις μόνος σου.  Πάντως default πάει μαζί με έξοδο από ευρωζώνη, από τραπεζικές ανάγκες και μόνο.  Εάν η χρεοκοπία είναι επώδυνη, η μη χρεοκοπία  θα οδηγήσει σε παρακμή και επαχθέστερη τελική έξοδο από την ευρωζώνη (μα έχω βαρεθεί να το λέω).