Η φωτογραφία της ημέρας

Half the Sky: how the trafficking of women today is on a par with genocide, by Ed Pikington, The Guardian 19/08/2010

Nicholas Kristof is not the kind of person you would expect to be a slave owner. As a columnist on that most august of newspapers, the New York Times, he belongs to an elite within an elite, the embodiment of journalistic seriousness. Yet there he was, in 2004, blithely forking out $150 (£96) for Srey Neth and $203 for another teenager, Srey Momm; handing over the money to a brothel keeper in exchange for a receipt and complete dispensation to do with the two girls as he would. Nick Kristof: double Pulitzer prize winner, bestselling author, slave owner. But that, as is made clear in his new book, written with his wife Sheryl WuDunn, is just the start of it.

(...)

Kristof arranged to buy her, as well as Momm from a different brothel. Momm was a frail girl further down the line of misery, having been forced into prostitution five years previously. Amid floods of tears and rage, she pleaded with Kristof to be bought, freed and taken back to her village on the other side of Cambodia. He took both girls back to their villages and, with the help of an American charity, attempted to ease them back into society.

The story of Neth and Momm is just a small indication of the lengths Kristof and WuDunn are prepared to go to expose the injustices that they see in the modern world. Buying up child prostitutes is pretty extreme, but no more than the message they are seeking to deliver in their groundbreaking book, Half the Sky.

Entering a Death Spiral?: Tensions Rise in Greece as Austerity Measures Backfire, by Corinna Jessen,  Der Spiegel Online 18/08/2010

Η απελπισία των «99ρηδων», του Μιχάλη Μητσού, Τα Νέα 19/08/2010

Ενενήντα εννιά εβδοµάδες: τόσο είναι το διάστηµα για το οποίο κάποιος που χάνει τη δουλειά του στην Αµερική δικαιούται επιδόµατος ανεργίας ώστε να µπορεί να επιβιώσει και να συνεχίσει να κοιµάται στο σπίτι του. 

Μετά την πάροδο του διαστήµατος αυτού, το χάος. 

Φτώχεια, απελπισία και καταρράκωση του ηθικού. Το πρώτο κύµα των «99ρηδων», όπως αποκαλείται αυτή η κατηγορία των ανέργων που προκάλεσε η πρόσφατη οικονοµική κρίση, εµφανίστηκε τον περασµένο Μάρτιο. Τότε εισέπραξε το τελευταίο της επίδοµα η 49χρονη Αλεξάντρα Τζάριν, που ήταν διευθυντικό στέλεχος σε µια µικρή εταιρεία τεχνολογίας κοντά στη Νέα Υόρκη, κέρδιζε 56.000 δολάρια τον χρόνο, αλλά πριν από δύο χρόνια ξαφνικά απολύθηκε. Οταν την εντόπισαν οι «Νιου Γιορκ Τάιµς», ζούσε σε ένα µοτέλ στο Βερµόντ χάρις σε 260 δολάρια που είχε συγκεντρώσει από φίλους και την πώληση των επίπλων της. Αλλά τα χρήµατα τελείωναν και η πρόβλεψή της ήταν ότι σύντοµα θα κοιµόταν στο αυτοκίνητό της. 

(...)

Οπως παρατηρεί ο Πολ Χάρις στην «Οµπζέρβερ», η Αµερική σπάει στα δύο κατά µήκος της µεσαίας τάξης, που αποτελούσε για χρόνια την πολιτιστική ραχοκοκαλιά της. Από τη µία είναι οι έχοντες κι από την άλλη οι µη έχοντες. Το επίσηµο ποσοστό της ανεργίας (9,5%), αν και είναι από µόνο του υψηλό, δεν περιλαµβάνει τους ανθρώπους που έχουν χάσει κάθε ελπίδα να βρουν δουλειά. Οι άνθρωποι αυτοί υπολογίζονται σήµερα σε 5,9 εκατοµµύρια και κάθε εβδοµάδα γίνονται περισσότεροι. Οι περικοπές γίνονται αισθητές στα σχολεία, τις βιβλιοθήκες, την αποκοµιδή των σκουπιδιών, τον φωτισµό των δρόµων, την αστυνοµία, την πυροσβεστική υπηρεσία, τις δηµόσιες µεταφορές. Στη Χαβάη είπαν πρόσφατα στους µαθητές να κάθονται στο σπίτι για 17 Παρασκευές τον χρόνο ώστε να γίνει οικονοµία. Το αµερικανικό όνειρο ψυχορραγεί. 

Η παραγωγή των σιτηρών και το παιχνίδι των τιμών, του Γιάννη Κολλάτου, Το Βήμα 19/08/2010

Σε γενικές γραμμές ζούμε σε έναν πλανήτη που κινείται στα όρια της νευρικής κρίσης, αφού από τη μια οι κλιματικές αλλαγές και από την άλλη τα κερδοσκοπικά παιχνίδια στα χρηματιστήρια των προϊόντων (commodities) πιέζουν ακόμη περισσότερα λαϊκά στρώματα στο περιθώριο... 

Στις επισημάνσεις τους πάντως οι αλευροβιομήχανοι καταλήγουν με μία μεγάλη αλήθεια για την ελληνική γεωργία, ότι δεν μπορεί να διαμορφώσει τιμές στις αροτραίες εκτατικές καλλιέργειες παρά μόνο να παρακολουθεί τις εξελίξεις και κατ΄ επέκταση και ο έλληνας αγρότης και η αγροτική, άρα και η πραγματική εθνική οικονομία, είναι υποχρεωμένες να προσαρμόζονται σε εξελίξεις που πραγματοποιούνται ερήμην της... 

Είναι προφανές ότι μετά τις αλλαγές που θα επέλθουν στην ΚΑΠ από το 2013 με την οριζόντια στρεμματική ενίσχυση σε όλες τις καλλιέργειες, ένα μεγάλο μέρος των αγροτών μας θα πρέπει να στραφεί από το σκληρό σιτάρι στο οποίο είμαστε πλεονασματικοί και σε άλλα δημητριακά όπως το μαλακό και το κριθάρι, όπου η χώρα εμφανίζεται έντονα ελλειμματική, ώστε να διασφαλιστεί τουλάχιστον σε πρώτη φάση η σιτάρκεια και η εξάρτηση από τις διαθέσεις των διεθνών κερδοσκόπων... 

Η αποφασιστικότητα μας θα δημιουργήσει ευκαιρίες κι όχι η κρίση, του Δημήτρη Μπιλμέζη, capital.gr 18/08/2010

Όμως, ενώ η οικονομική κρίση πλήττει σοβαρά τις ελληνικές επιχειρήσεις, προς το παρόν λειτουργεί περισσότερο ως αφορμή για γκρίνια και καχυποψία απέναντι σε θετικές πρωτοβουλίες (συχνά δικαιολογημένα) κι ως αιτία για τη δημιουργία αμυντικών γραμμών προστασίας κεκτημένων και λιγότερο ως αφετηρία για τη δημιουργία μιας νέας δυναμικής για την ελληνική οικονομία.

Έτσι οι επιπτώσεις της κρίσης πλήττουν αναπόφευκτα όλο και περισσότερες επιχειρήσεις με αποτέλεσμα αρκετές να αναζητούν αγοραστή ή να οδεύουν προς κλείσιμο, προσφέροντας ευκαιρίες και αφήνοντας τελικά «χώρο» σε αυτές που θα καταφέρουν να επιβιώσουν. Όμως πραγματική ευκαιρία δεν είναι το κενό που δημιουργείται στην αγορά όταν μια επιχείρηση κλείνει ή εξαγοράζεται, ειδικά αν αναλογιστούμε και τα επακόλουθα προβλήματα όπως την απώλεια θέσεων εργασίας. Αντίθετα, ευκαιρία είναι η αφορμή που μας δίνει η κρίση να επανεξετάσουμε τον τρόπο που λειτουργούμε, να εντοπίσουμε και να άρουμε τις όποιες παθογένειες της αγοράς και να αναπτύξουμε ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα.

Πιο ασφαλή τα ομόλογα της Αργεντινής από της Ελλάδας, του Σωτήρη Νίκα, Η Καθημερινή 18/08/2010

Την ώρα που η διαφορά απόδοσης (spread) των ελληνικών ομολόγων έναντι των αντίστοιχων γερμανικών κατέγραφε χθες πτώση έπειτα από διαδοχικές αυξήσεις τις τελευταίες πέντε ημέρες, ξένα δημοσιεύματα ανέφεραν ότι το χρέος της Αργεντινής είναι ασφαλέστερο από αυτό της Ελλάδας. Χθες, το spread των 10ετών ομολόγων υποχώρησε στην περιοχή των 840 μονάδων βάσης από τις 859 μονάδες που είχε φτάσει προχθές. Σύμφωνα με πληροφορίες, η αποκλιμάκωση ήρθε ως αποτέλεσμα συντονισμένων αγορών από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), η οποία προχώρησε σε αυτήν την κίνηση για να στηρίξει την ελληνική αγορά ομολόγων που την τελευταία εβδομάδα πλήττεται, εξαιτίας της στροφής των επενδυτών στους ασφαλέστερους τίτλους της Γερμανίας.

Ωστόσο, δημοσίευμα του πρακτορείου Bloomberg ανέφερε χθες ότι οι επενδυτές θεωρούν ασφαλέστερο το χρέος της Αργεντινής έναντι του ελληνικού. Μάλιστα, σημείωνε πως η οικονομία της Λατινικής Αμερικής αναπτύσσεται πλέον με τους ταχύτερους ρυθμούς από το 1992, ενώ η Ελλάδα βυθίζεται σε ολοένα και μεγαλύτερη ύφεση. 

Well done George!, της Αλεξίας Σκούταρη, statesmen.gr 06/08/2010

Την ίδια στιγμή, μια θάλασσα μακρύτερα, ο Γιώργος κάνει ασκήσεις αυτοσυγκέντρωσης και χαλάρωσης με την όσφρηση προσανατολισμένη στο ιώδιο της Χρυσής Ακτής, προσπαθώντας να ισορροπήσει το τσι, που από τότε που ανέλαβε τη διακυβέρνηση έχει αποσταθεροποιηθεί πλήρως. Τα briefs γεμίζουν τον χώρο, ανασχηματισμός, ριζικές αλλαγές, αναδιάρθρωση, ονοματολογία, όλα τα έχει μπροστά του. Ξέρει όμως ότι όλα θα κριθούν τον Οκτώβριο, όταν τα troika boys θα επιστρέψουν για τον βαρύ έλεγχο.

Ξέρει, επίσης, ότι τα προβλήματα γιγαντώνονται. Τα πολιτικά, γιατί τα οικονομικά έχουν οργανωθεί. Άλλωστε δεν ήταν δύσκολο. Στην περίπτωση της Ελλάδας, ο ‘αυτόματος πιλότος’ της μακροοικονομίας και της ανταγωνιστικότητας είναι η καλύτερη λύση, χωρίς πολιτικές παρεμβάσεις και φοβίες. Όσο λιγότερο παρεμβαίνουν οι πολιτικοί, τόσο το καλύτερο. Αυτό το γνωρίζει ο Γιώργος. Όπως γνωρίζει ότι εντός κι εκτός του ΠΑΣΟΚ, το πολιτικό σύστημα βράζει. Είναι κι αυτός ο Αντώνης που δεν απορροφά τίποτα. Όλο γκέλες κάνει. Λίγο να είχε απειλήσει την κυβέρνηση με επιτυχημένες κινήσεις, και μοντέρνο πολιτικό λόγο, να είχε κινητοποιηθεί ο πράσινος λαός… Θα είχε τσιμπήσει κι η συσπείρωση, οι πράσινοι θα είχαν στρέψει το βλέμμα τους, που το έχουν καρφωμένο στου Μαξίμου και δεν τολμά κανείς να κουνηθεί. Αλλά που…

Ο ελέφαντας της Σκύρου, του Κωνσταντίνου Ζούλα, Η Καθημερινή 19/08/2010

Η Σκύρος έχει, για το μέγεθός της, ένα πολύ μικρό λιμάνι, τη Λιναριά, στα νοτιοδυτικά της. Στα τέλη του ’80, λοιπόν, κάποιοι τοπικοί άρχοντες αποφάσισαν να δημιουργήσουν ένα ακόμη λιμάνι στην πλευρά του νησιού που «βλέπει» την Τουρκία. Ολως «τυχαίως», όμως, επελέγη γι’ αυτό το Αχίλλι, ένας άλλοτε πανέμορφος κόλπος με αμμουδιά στα βορειοανατολικά. Εχουν περάσει σχεδόν 20 χρόνια από την «ολοκλήρωση» του λιμανιού και αρκεί μια απλή επίσκεψή για να αντιληφθεί ο καθένας το μέγεθος του σκανδάλου. Η περιοχή θυμίζει κρανίου τόπο - κάλλιστα θα μπορούσε να γυριστεί και σήμερα ταινία με εξωγήινους. Χιλιάδες τόνοι τσιμέντου και βράχων, σε μια αχανή έκταση που δεν έχει ψήγμα ζωής, ούτε καν μια λάμπα το βράδυ για τις 3 - 4 ψαρόβαρκες που μοιάζουν ξεχασμένες από τους ιδιοκτήτες τους.

Το σκάνδαλο είναι ακόμη ευκρινέστερο αν προσεγγίσεις το Αχίλλι διά θαλάσσης. Χρειάζεται ιδιαίτερη δεξιότητα, καθώς στην είσοδο του λιμανιού βρίσκεται «περήφανη» μια ξέρα (!) που ο εργολάβος δεν έκρινε σκόπιμο να ανατινάξει. Το μεγαλύτερο πρόβλημα, όμως, είναι ότι λόγω της θέσης του λιμανιού τα κύματα στην «μπούκα» του φτάνουν σχεδόν πάντα το 1,5 μέτρο ακόμη και σε μέρες νηνεμίας. «Οι κρετίνοι πήγαν κι έφτιαξαν λιμάνι απάνω στο μάτι του γραιγολεβάντε (βορειοανατολικού), γι’ αυτό και κανείς δεν πάει ποτέ να δέσει εκεί» μου είπε ένας ψαράς.

Σκλάβοι υψηλής τεχνολογίας, του Γ.Παρασκευόπουλου, Ελευθεροτυπία 19/08/2010

Η κύρια πηγή των πρώτων υλών στις οποίες στηρίζεται η σύγχρονη βιομηχανία της πληροφορικής εντοπίζεται στα ανατολικά της Δημοκρατίας του Κονγκό (DRC). Σε μία από τις πιο πολυτάραχες και φονικές περιοχές του πλανήτη, όπου οι φυλετικές διαμάχες έχουν ήδη κοστίσει τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων, εξορύσσονται ο χρυσός, το ταντάλιο, ο κασσίτερος και το βολφράμιο, προκειμένου να πάρουν τον δρόμο τους και να μετατραπούν τελικά σε κομπιούτερ, κινητά, κονσόλες, λάπτοπ, κάμερες και κάθε είδους γκάτζετ και ηλεκτρονικό εξοπλισμό. Λες και από κάποια διαστροφή της μοίρας, τα υλικά της σύγχρονης τεχνολογίας έλκουν την καταγωγή τους από τα τρίσβαθα των ορυχείων της κακοπληρωμένης εργασίας, της παιδικής εκμετάλλευσης και της πρωτόγονης βαρβαρότητας.

Ανατολικά του Κονγκό, λοιπόν, αναπνέουν οι μεγάλες εταιρείες πληροφορικής, καθώς από εκεί τροφοδοτούνται. Μόνο που εκεί ο αέρας είναι δυσώδης, παρ' ότι οι γνωστές μας Microsoft, Nintendo Sony, Nokia, Apple, Intel κ.ά. διατείνονται ότι η κακοσμία δεν έχει φτάσει ώς τα γραφεία τους, αφού οι ίδιες δεν έχουν τρόπο να ξετυλίξουν το κουβάρι του τελικού προϊόντος, που αγοράζουν από τους προμηθευτές τους. Αυτό δήλωσαν στον αρθρογράφο των «Times», Μουράντ Αχμέντ, ισχυριζόμενες ότι η αλυσίδα εξόρυξης, εμπορίας και επεξεργασίας των μεταλλευμάτων είναι τόσο περίπλοκη, που τους είναι αδύνατον να ανιχνεύσουν το προϊόν μέχρι την πηγή του.

Η προετοιμασία της μικρασιατικής καταστροφής, Του Γιώργου Κοντογιώργη, από Δούρειο Ιππο, 17/04/2010

Η μικρασιατική καταστροφή έχει επικρατήσει να ερμηνεύεται ως ένα αυτοτελές επεισόδιο της νεοελληνικής ιστορίας, σημαντικό οπωσδήποτε, αφού σημάδεψε το τέλος του μικρασιατικού ελληνισμού. Γι αυτό και οι ερμηνείες της επικεντρώνονται στις ευθύνες των πολιτικών και στρατιωτικών πρωταγωνιστών που διαχειρίσθηκαν την υπόθεση, στο εφικτό και στο σκόπιμο του εγχειρήματος, στην αξιολόγησή του υπό το πρίσμα της πολιτικής των Δυνάμεων (ως ιμπεριαλιστικό/αποικιακό) ή της αρχής των εθνοτήτων κλπ.

Σε ό,τι με αφορά θα υποστηρίξω πως οι ρίζες της μικρασιατικής καταστροφής ανάγονται στις σταθερές που δημιουργήθηκαν από τις απαρχές της συγκρότησης του νεοελληνικού κράτους, ενώ οι ιδεολογικές και πραγματολογικές της προεκτάσεις, δεσπόζουν και σήμερα, στην πολιτική και διανοητική ζωή του τόπου. Θα επιχειρήσω να καταδείξω ότι η μικρασιατική καταστροφή υπήρξε το αποτέλεσμα του τρόπου της απελευθέρωσης και, κατ’επέκταση, της συγκρότησης του νεοελληνικού κράτους υπό το πρίσμα πραγματικοτήτων που δεν προσιδίαζαν στα ποιοτικά χαρακτηριστικά και τις ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας της εποχής. Γεγονός που έμελλε αναπόφευκτα να το μεταβάλει από κράτος, διαχειριστή της ελευθερίας της ελληνικής κοινωνίας, σε κράτος νομέα του εθνικού συμφέροντος, δηλαδή σε κράτος πολιτικής κατοχής.

(...)

Από την άποψη αυτή, η μικρασιατική καταστροφή σηματοδοτεί επίσης την κατάληξη της «προσαρμογής» του ελληνικού κόσμου στις συνθήκες της νέας εθνοκρατικής κοσμοσυστημικής τάξης. Η διαδικασία αυτή, που αρχίζει πολύ πριν από την Ελληνική Επανάσταση, διέρχεται από έναν συνυπαρξιακό δυισμό μεταξύ του οικουμενικού ελληνισμού και του εθνοκρατικού του μορφώματος και κλείνει με το ξερίζωμα των ελληνικών κοινωνιών της Μικρασίας. Θα χρειασθεί ακριβώς ένας αιώνας για να αποδομηθεί οριστικά ο κοσμοσυστημικός ή οικουμενικός ελληνισμός.

Η πορεία προς την αποδόμηση των κοσμοσυστημικών παραμέτρων του ελληνισμού, θα αποτελέσει μια εξαιρετικά επώδυνη διαδικασία γιατί, πέραν των δραματικών της προεκτάσεων, θα σημάνει επίσης την δραματική του συρρίκνωση και συνάμα την ολοκληρωτική ανθρωποκεντρική του οπισθοδρόμηση. Όντως, το μεν νεοελληνικό κράτος –το νεοτερικό κράτος εντέλει- θα αποδειχθεί τραγικά ελλειμματικό σε ό,τι αφορά στις ελευθερίες που ήταν έτοιμο να συνομολογήσει στην κοινωνία, η δε μικρασιατική καταστροφή έμελλε να θέσει τον ελληνισμό οριστικά στο περιθώριο του διεθνούς συστήματος. Την ώρα που οι νικητές του μεγάλου πολέμου ανασχεδίαζαν τον χάρτη του διεθνούς συστήματος με κεντρικό συντελεστή τον ελληνισμό, οι δυνάμεις της κομματοκρατίας αγωνίζονταν μέχρις εσχάτων για τη διατήρηση της πολιτικής τους ηγεμονίας που διερχόταν ιστορικά από το δόγμα της «μικράς πλην εντίμου Ελλάδος».

(...)

Η επισήμανση αυτή έχει κεφαλαιώδη σημασία διότι εξηγεί γιατί στον πολιτικό λόγο της άρχουσας τάξης –της κομματοκρατίας- προβάλει ως σταθερά η σαφής διάσταση μεταξύ του διακηρυγμένου εθνικού προτάγματος –της Μεγάλης Ιδέας- και της πολιτικής πράξης. Η διακήρυξη της Μεγάλης Ιδέας υπηρέτησε αποκλειστικά εσωτερικούς πολιτικούς σκοπούς και, συγκεκριμένα, την πολιτική νομιμοποίηση μιας άρχουσας τάξης, η οποία σε καμιά περίπτωση δεν πίστεψε ή, μάλλον, δεν θέλησε να υπηρετήσει την εθνική ολοκλήρωση. Το κράτος της πολιτικής κυριαρχίας προσέφερε στους νομείς του ένα αποκλειστικό προνόμιο που δεν το διέθεταν προφανώς κατά τη διάρκεια της οθωμανοκρατίας διότι προσέκρουε στο ανάχωμα των κοινών/πόλεων, όπου ο κοινός λαός κατείχε μια συστατική θέση στην πολιτεία. Οι φορείς της απεχθούς, όπως την χαρακτηρίζει ο Βικέλας, βουλευτοκρατίας, γνώριζαν καλά ότι εάν ο οικουμενικός ελληνισμός ενσωματωνόταν στον κορμό του νεοελληνικού κράτους –εάν δηλαδή επεκτείνονταν τα εδαφικά του όρια ώστε να συμπεριλάβει τα μεγάλα αστικά κέντρα του ελληνισμού- η θέση που θα άρμοζε στο «ύψος» τους θα ήταν ανάλογη ενός προέδρου αγροτικής ή ορεινής κοινότητας.

(...)

Από την άλλη, το αποτέλεσμα του εγχειρήματος αυτού αποδίδει τα όρια της αναγεννητικής απογείωσης που πέτυχαν να κινητοποιήσουν οι δυνάμεις που μάχονταν την κομματοκρατία. Όρια που συνέχονται με εσφαλμένες οπωσδήποτε επιλογές (πχ η διατήρηση του θρόνου, οι εκλογές του Βενιζέλου κ.α.), οι οποίες επέτρεψαν στον παλαιοκομματικό κόσμο να ανασυνταχθεί και να ορθώσει το ανάστημά του ενάντια στην ίδια την πολιτική της εθνικής ολοκλήρωσης (ο Μεταξάς, ο Γούναρης κ.α.) και όχι μόνο στις δυνάμεις που διακινούσαν το πρόταγμά της. Τη στιγμή που ο Ελευθέριος Βενιζέλος, με τους διπλωματικούς χειρισμούς του και την απόβαση στα μικρασιατικά παράλια, μεγιστοποιούσε την ικανοποίηση των ελληνικών συμφερόντων και διαφαινόταν σαφώς ότι οι δυνάμεις που εξέφραζαν το έθνος της κοινωνίας θα εξασφάλιζαν την εσωτερική πολιτική ηγεμονία, οι φορείς της κομματοκρατίας και ο θρόνος (με τη συνηγορία και της κομμουνιστικής Αριστεράς) διακήρυσσαν την ιδεολογία της «μικράς πλην εντίμου Ελλάδος», την επιστροφή «οίκαδε» και βύθιζαν τη χώρα σε ένα μέχρι θανάτου διχασμό. Ο Διχασμός δεν εκφράζει, όπως διδάσκεται, αντίθετες πολιτικές, αποδίδει την αντίθεση δυο κόσμων: του κράτους της κομματοκρατίας που κατείχε και λυμαινόταν την ελληνική κοινωνία και των δυνάμεων που προέτασσαν την ανασύνταξη του εθνικού κράτους έτσι ώστε οι πολιτικές του να παρακολουθούν εκ του σύνεγγυς τις κοινωνικές, οικονομικές και εθνικές προσδοκίες της ελληνικής κοινωνίας.

Αξίζει να προσεχθεί η διαφορά στην αντιμετώπιση του εθνικού προτάγματος από τις δυνάμεις της κομματοκρατίας: Πριν από το 1909 διακινούσαν το πρόταγμα της Μεγάλης Ιδέας διότι έλεγχαν μονοσήμαντα το κράτος και, επομένως, τις πολιτικές που θα οδηγούσαν σε μια μη ελεγχόμενη ενσωμάτωση νέων χωρών στην ελληνική επικράτεια. Προφανώς η στάση τους αυτή υπαγορευόταν από το γεγονός ότι δεν ήθελαν μια Ελλάδα που δεν θα έλεγχαν οι ίδιοι. Εξού και οι εδαφικές επεκτάσεις που συνέβησαν κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα ήσαν λελογισμένες και ιδίως αποτέλεσμα της συγκυρίας, όχι μιας οργανωμένης προσπάθειας του κράτους. Από τη στιγμή όμως που το κράτος περιήλθε στις δυνάμεις της εθνικής ανασύνταξης δεν δίστασαν να αποκηρύξουν ευθέως την εθνική ολοκλήρωση και να καλέσουν την τραυματισμένη από την μακρόχρονη πολεμική προσπάθεια ελληνική κοινωνία να εγκαταλείψει το εθνικό εγχείρημα.

(...)

Κατά τούτο, το εγχείρημα για την αναθεώρηση της ιστορίας που θα κορυφωθεί από τη δεκαετία του 1990, δεν εξηγείται ως αντίδραση στο όποιο νεο-εθνικιστικό πρόταγμα που διακατέχει την ελληνική κοινωνία ούτε, πολλώ μάλλον, την άρχουσα τάξη. Το διακύβευμα του εγχειρήματος, ιδίως δε ο τρόπος που εγείρεται, η όλη επιχειρηματολογία του, μαρτυρεί αντιθέτως ότι το κίνητρο των φορέων του είναι στοχευμένο προς την ιστορική σταθερά της άρχουσας τάξης που ταυτίσθηκε με τη νομή του κράτους. Δεν είναι συμπτωματικό επομένως ότι οι διακινητές της ιδέας για την αναψηλάφηση της ιστορίας εγγράφονται στη λογική της ιστορικής κομματοκρατίας που προσεγγίζει την κοινωνία ως έναν ανεπιθύμητο ιδιώτη στα πεπραγμένα του κράτους. Προσέγγιση η οποία υπαγορεύει την αποκοπή της κοινωνίας από τις ιστορικές της αναφορές και την αποδοχή ενός ρόλου στο διεθνές πεδίο που δεν θα την κινητοποιεί πολιτικά ώστε να παρενοχλεί το κεκτημένο της άρχουσας τάξης

Αναφέρω ενδεικτικά ορισμένες από τις θέσεις της «εκσυγχρονιστικής» ιστοριογραφίας:

Πρώτον, επιλέγει να αντιμετωπίσει τη μικρασιατική καταστροφή ως ένα αυτοτελές συμβάν που προέκυψε από τον ελληνοτουρκικό ανταγωνισμό για τον έλεγχο της Μικρασίας και να αγνοήσει το διακύβευμα: τον κοσμοσυστημικό συμβολισμό του μικρασιατικού ελληνισμού, όπως ακριβώς και τη σχέση του με την κοσμοϊστορία του ελληνισμού.

Δεύτερον, παραβλέπει την κομβική θέση της μικρασιατικής καταστροφής στη μετάβαση του ελληνισμού από το έθνος-κοσμοσύστημα στο έθνος- κράτος και, μάλιστα, τη σημασία του γεγονότος ότι η ελληνική κοινωνία ενοποιείται για πρώτη φορά υπό την στέγη του κράτους-έθνους.

Τρίτον, αποκαλύπτει ότι η απόφαση της «εκσυγχρονιστικής» ιστοριογραφίας να εναρμονίσει το ελληνικό ιστορικό παρελθόν με την ιστορική εξέλιξη της Εσπερίας, εμπεριέχει δόλο, αφού αποβλέπει στη νομιμοποίηση, δηλαδή στη δικαίωση του βαθιά ανελεύθερου κράτους της πολιτικής κυριαρχίας και των επιλογών του, κατέναντι μιας κοινωνίας, η οποία βαρύνεται κατ’αυτούς -λόγω της «καθυστέρησής» της σε σχέση με την Εσπερία και των ιστορικών της καταβολών (της οθωμανοκρατίας και του Βυζαντίου)-, για τις κακές επιδώσεις του.

Τέταρτον, η ίδια αυτή επιλογή επέβαλε στις επιστήμες του κράτους να ιστορούν και να αξιολογούν τον ελληνισμό με βάση τα πεπραγμένα του κράτους, αγνοώντας επιδεικτικά τη συντριπτική παρουσία του οικουμενικού ελληνισμού έως την μικρασιατική καταστροφή. Άλλωστε, η ανάδειξη της διαφοράς θα ήγειρε αυτόχρημα ζήτημα ευθυνών για την αποδόμηση του οικουμενικού ελληνισμού και προφανώς για την αποτυχία του προτάγματος της εθνικής ολοκλήρωσης.