|
Διαβάστε επίσης την Ατζέντα της Ημέρας:
Η φωτογραφία της ημέρας
Ιωάννης Μεταξας, Βιογραφία από www.ioannismetaxas.gr
4η Αυγούστου 1936: Η αυγή του «Γ’ Ελληνικού Πολιτισμού», της Καλλιόπης Αλαχούζου, www.tvxs.gr 04/08/2010
Ο Γεώργιος Σεφέρης θα γράψει έναν χρόνο αργότερα: «Όταν ήρθε η 28η, δεν μπόρεσε να ιδεί [ο Μεταξάς] ότι τότε μόνο, και όχι στις εορτές του Σταδίου, ολόκληρος ο λαός ήταν μαζί του, μαζί με την απάντηση που έδωσε στον Grazzi την αυγή. Δεν μπόρεσε να καταλάβει ότι η ημέρα εκείνη δεν επικύρωνε αλλά καταργούσε την 4η Αυγούστου».
4η Αυγούστου 1936 – Ένα Εθνικό Ολοκληρωτικό Καθεστώς, από infognomonpolitics.blogspot.com 04/08/2009
Έτσι στις 13 Απριλίου ο Γεώργιος Β΄ διόρισε τον ίδιο πρωθυπουργό, αφού έλαβε ψήφο εμπιστοσύνης απο τη Βουλή. Ο βουλευτής Ηλείας Βάσος Στεφανόπουλος είπε τότε: «Χρεωκοπήσαμεν ως κοινοβουλευτισμός, εξεπέσαμεν ως συνέλευσις και χάσαμε τον ψυχικόν σύνδεσμο προς τον λαόν. Διότι τι είδους ψυχικός σύνδεσμος είναι δυνατόν να διατηρηθή όταν ο μεν λαός φωνάζει δεν θέλω να με κυβερνήση ο Μεταξάς, ημείς δε αδιαφορούντες του απαντώμεν:Και όμως θα σε κυβερνήσει ο Μεταξάς». Ο δρόμος είχε ανοίξει για τον Μεταξά. Και όμως πολλές εξέχουσες προσωπικότητες του τόπου είχαν επισημάνει τον κίνδυνο. Ο Σοφούλης, πρόεδρος της Βουλής, διατήρησε τις επιφυλάξεις του για τον διορισμό του Μεταξά, παρόλα αυτά έδωσε ψήφο εμπιστοσύνης. Στις 30 Απριλίου του 1936 η Βουλή παραχώρησε με ψήφισμα απόλυτη ελευθερία στον Μεταξά.[6] Επικαλούμενος τον κίνδυνο εσωτερικών ταραχών και την ασταθή διεθνή κατάσταση, στις 4 Αυγούστου 1936 ο Μεταξάς εγκαθιδρύει δικτατορία[7] με τη συγκατάθεση του Γεωργίου Β', ο οποίος διαλύει τη Βουλή χωρίς να προκηρύξει εκλογές και αναστέλλει πολλά άρθρα του Συντάγματος.
Έλληνες Εθνικοσοσιαλιστές και 4η Αυγούστου, του Γεωργίου Καστριώτη, από www.metaxas-project.com 14/09/2007
Μεταπολεμικά ακόμα λιγότεροι ήταν αυτοί που αμφισβήτησαν αυτό τον μύθο και την χρησιμότητα του. Η 4η Αυγούστου μια Μεταξική φιλοβασιλική δικτατορία , δεν ήταν τίποτα άλλο από ένα πολιτικό πραξικόπημα εμπνευσμένο από τον Αγγλόδουλο μονάρχη Γεώργιο Β’ ( τέκτονα 33ου βαθμού στην στοά Wallwood ) του Λονδίνου και από τις Βρετανικές μυστικές υπηρεσίες που έβλεπαν με φόβο την επικράτηση των φιλοβενιζελικών αξιωματικών ( Πλαστήρας και άλλοι ) αρκετοί από τους οποίους δεν έκρυβαν τον θαυμασμό τους για τον Εθνικοσοσιαλισμό και τον Φασισμό και μισούσαν θανάσιμα τους Άγγλους θεωρώντας τους υπεύθυνους για την Μικρασιατική καταστροφή και την αυξανόμενη επιρροή του ΚΚΕ στα λαϊκά στρώματα.Ο Μεταξάς απαγόρευσε εκτός από την λειτουργία των αστικών και αριστερών κομμάτων και την λειτουργία των Φασιστικών και Εθνικοσοσιαλιστικών οργανώσεων και κομμάτων. Και αν δέχτηκε στις τάξεις του καθεστώτος του κάποιους απ’αυτους το έκανε για να τους έχει υπό τον έλεγχο του. Δυστυχώς κάποιοι αξιόλογοι Έλληνες Ε/Σ , όπως η Σ. .Καραϊσκάκη , πιστεύοντας ότι ίσως καταφέρουν να ριζοστικοποιήσουν το καθεστώς η την ΕΟΝ μελλοντικά συνεργάστηκαν ως ένα βαθμό αντί να αντισταθούν η έστω να αποστασιοποιηθούν.
Η υπονόμευση του κοινοβουλευτισμού, της Μαρίνας Πετράκη, Η Καθημερινή 07/03/2010
Απολυταρχικό καθεστώς με λαϊκίστικες τάσεις και πρακτικές
Οι πρώτες ενέργειες του καθεστώτος, μετά την άρση των θεμελιωδών άρθρων του Συντάγματος και την κατάργηση της ελευθερίας του Τύπου, ο οποίος κατέστη προπαγανδιστικό εργαλείο του καθεστώτος, με αντάλλαγμα πολλά προνόμια, ήταν η καταστολή του κομμουνιστικού κινδύνου, αλλά και του κομματικού κοινοβουλευτισμού, που αποτελούσαν τη «διπλή τυραννία» του τόπου. Οι αθρόες συλλήψεις και οι εκτοπίσεις των αντιφρονούντων, αλλά και οι αποτελεσματικοί μηχανισμοί που αφορούσαν την καθιέρωση του Πιστοποιητικού Κοινωνικών Φρονημάτων και των Δηλώσεων Μετανοίας (που ανήλθαν σε 47.000, όταν η δύναμη του ΚΚΕ ήταν περίπου 15.000) εξουδετέρωσαν κάθε εσωτερική απειλή και έδωσαν τη δυνατότητα στον Μεταξά να υλοποιήσει τα σχέδιά του. Πρωταρχικός σκοπός του καθεστώτος ήταν η ίδρυση ενός «Νέου Κράτους» που θα βασιζόταν στις υπέρτατες αξίες και στα ιδεώδη που είχαν πλέον χαθεί και θα οδηγούσε στην «Αναγέννηση της Ελλάδος» και στη δημιουργία του «Τρίτου Ελληνικού Πολιτισμού» που ήταν συνέχεια του Αρχαίου και του Βυζαντινού. Η έλλειψη λαϊκής βάσης οδήγησε τον Μεταξά, μιμούμενο ξένα φασιστικά και ναζιστικά πρότυπα, στην ίδρυση και οργάνωση ενός πανίσχυρου οργανισμού νεολαίας, της ΕΟΝ, που συμπεριέλαβε το σύνολο σχεδόν του νεανικού πληθυσμού της χώρας και αποτέλεσε το αποτελεσματικότερο μέσον, αλλά και αποδέκτη της μεταξικής ιδεολογίας και προπαγάνδας, βασικότερο στοιχείο της οποίας αποτελούσε η λατρεία προς τον Ηγέτη, Ιωάννη Μεταξά.
Το άλλο πρόσωπο του Ιωάννη Μεταξά, Φωτεινή Τομαή, Το Βήμα 03/08/2010
Δεν ήταν λοιπόν λίγοι εκείνοι που προσδοκούσαν μια δικτατορία, όχι όμως αυτή του Μεταξά αλλά του «Μαύρου Καβαλάρη», του στρατηγού Πλαστήρα, ο οποίος δεν έκρυβε την αποδοκιμασία του για τον κοινοβουλευτισμό ως αιτία ανόδου του ΚΚΕ στην πολιτική σκηνή της χώρας. Στην περίπτωση αυτή, όπως όλα έδειχναν, μια δικτατορία με επικεφαλής τον Πλαστήρα θα διέθετε όχι μόνο πολιτικά ερείσματα αλλά και βάση.
Αντ' αυτού, όμως, τη δικτατορία θα επέβαλλε τελικά ένας μονήρης στρατηγός, στερούμενος οπαδών και χωρίς ιδιαίτερες σχέσεις με το Παλάτι, εξαιτίας κυρίως των γερμανόφιλων αισθημάτων του (είχε φοιτήσει στη Στρατιωτική Ακαδημία του Βερολίνου), ο Ιωάννης Μεταξάς, το όνομα του οποίου είχε γίνει γνωστό ως τότε μόνο εξαιτίας της στάσης που κράτησε στην υπόθεση παραπομπής των Εξ ως υπευθύνων για τη Μικρασιατική Καταστροφή.
Την απόφαση του Μεταξά να εφαρμόσει στρατιωτικό νόμο για τη λύση από το πολιτικό αδιέξοδο στο οποίο είχαν οδηγηθεί τα πράγματα στην Ελλάδα ασφαλώς διευκόλυνε η συρροή θανάτων μέσα στην ίδια χρονιά (Ιανουάριος - Νοέμβριος 1936) έξι συνολικά ανδρών, αρχής γενομένης από τον Γ. Κονδύλη (ακολούθησαν οι Ελ. Βενιζέλος, Κ. Δεμερτζής, Π. Τσαλδάρης, Α. Ζαΐμης και Α. Παπαναστασίου), σε συνδυασμό με τη διεθνή συγκυρία και την πολύ κακή τροπή που έπαιρνε η διεθνής οικονομία.
Το δεύτερο παράδοξο στην πολιτεία Μεταξά ήταν η συνετή εξωτερική πολιτική που ακολούθησε. Παρά τα δεδηλωμένα γερμανόφιλα αισθήματά του, τάχθηκε εξαρχής υπέρ των θέσεων της Βρετανίας. «Η Ελλάς δεν είναι μία χερσόνησος περιβρεχομένη από θάλασσα αλλά μία θάλασσα περιβαλλομένη από ξηράς. Η Ελλάς δεν δύναται λοιπόν να τα βάλη ως εκ της γεωγραφικής της θέσεως με καμμίαν απολύτως ναυτικήν δύναμιν μεγάλην. Είναι πράγμα το οποίον ουδέ να σκεφθή τις δύναται. Η Ελλάς δύναται να θέση ως δόγμα πολιτικόν ότι εν ουδεμία περιπτώσει δύναται να ευρεθή εις στρατόπεδον αντίθετον εκείνου εις το οποίον ευρίσκεται η Αγγλία» δήλωνε. Η θέση του αυτή, ωστόσο, απόλυτα ορθή, όπως απεδείχθη, δεν τον εμπόδισε να προωθήσει σε όφελος της χώρας τις σχέσεις του με το Γ' Ράιχ και την Ιταλία υιοθετώντας μια συνετή τακτική ισορροπιών που συνέπλεε απόλυτα με το εθνικό συμφέρον. Αλλά και ως στρατιωτικός κατέβαλε τα μέγιστα όσον αφορά την πολεμική προπαρασκευή της χώρας παραμονές του πολέμου, παρά τη δυσμενή κατάσταση στην οποία είχε περιέλθει ο στρατός και την παραλυσία που είχε επικρατήσει με τον εθνικό διχασμό βενιζελικών και βασιλικών. Δίκαια, βεβαίως, του καταλογίζεται η αμέλεια που επέδειξε στην οχύρωση των ελληνικών συνόρων από τη μεριά της Αλβανίας, από εκεί όπου τελικά η Ελλάδα δέχθηκε την επίθεση, ρίχνοντας όλο το βάρος του στη μεθόριο με τη Βουλγαρία, εκεί όπου οργάνωσε τη δική του γραμμή Μαζινό.
Οι διαφωνίες Βενιζέλου - Μεταξά, του Ευάνθη Χατζηβασιλείου, Το Βήμα 12/07/2009
Ο Μεταξάς προέβαλε ένα επιχείρημα το οποίο, έστω και συνδεδεμένο με την πολιτική της ουδετερότητας, θα μπορούσε να αποκληθεί «αμιγώς στρατιωτικό»: υπολόγισε το χειρότερο δυνατό σενάριο (δηλαδή της εισόδου της Βουλγαρίας στον πόλεμο) και βάσει αυτού μέτρησε τις διαθέσιμες στρατιωτικές δυνάμεις και αποτίμησε την αναλογία τους προς τους επιδιωκόμενους στόχους· θεωρούσε ότι η συμμετοχή στην εκστρατεία των Δαρδανελίων θα άφηνε την Ελλάδα με ανεπαρκείς δυνάμεις εναντίον βουλγαρικής εισβολής, ενώ στη Μικρά Ασία δεν υπήρχε σύνορο το οποίο να μπορεί να κρατηθεί στρατιωτικά. Ο Βενιζέλος, αντίθετα, έθεσε το ευρύτερο ζήτημα των επιλογών που διέθετε η χώρα, με βάση τη διεθνή πολιτική κατάσταση και τους κινδύνους που ανέκυπταν από αυτήν. Στο μυαλό του Βενιζέλου το μείζον ερώτημα αφορούσε την επιλογή της σωστής εμπόλεμης πλευράς· επιλογή που μόνη αυτή θα μπορούσε να διασφαλίσει τα συμφέροντα του Ελληνισμού, συμπεριλαμβανομένου του μικρασιατικού.
Το «Ιδιώνυμο» της Μεταξικής Δικτατορίας, του Γιώργου Πετρόπουλου, Ριζοσπάστης 22/09/2002
Ενα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του μεταξικού «Ιδιωνύμου» είναι ότι οδηγούσε στην κατάσχεση και στη συνέχεια στην πυρά βιβλία και έντυπα που δεν ήταν αρεστά στο καθεστώς. Το άρθρο 10 του νόμου γράφει επί λέξει9: «Οι εν γένει εκδόται και βιβλιοπώλαι, κάτοχοι βιβλίων ή άλλων εντύπων των οποίων το περιεχόμενο εκδήλως αντίκειται προς τας διατάξεις του παρόντος Νόμου ως αναφερόμενον εις θεωρίας, ιδέας και συστήματα περί ων το άρθρο 1 του παρόντος υποχρεούνται εντός προθεσμίας 20 ημερών από της δημοσιεύσεως του παρόντος Νόμου να προσαγάγωσι και παραδώσωσι τα έντυπα ταύτα εις τας κατά τόπους αρμοδίας Αστυνομικάς Αρχάς συντασσομένου πρωτοκόλλου παραδόσεως. Οι μη συμμορφούμενοι... τιμωρούνται διά φυλακίσεως τριών μηνών μέχρι ενός έτους και ισοχρόνου εκτοπίσεως. Υφισταμένης αμφιβολίας παρά τω κατόχω περί του κατά τ' ανωτέρω επιτρεπτού ή μη της κατοχής και εμπορίας εντύπου τινός, αποφαίνεται οριστικώς και αμετακλήτως τριμελής Επιτροπή αποτελούμενη υπό του νομάρχου, του Εισαγγελέως, των Πρωτοδικών και του Αστυνομικού Διευθυντού ένθα τα κατεχόμενα έντυπα». Ετσι νομιμοποιήθηκε ένα άγριο κυνηγητό όλων των γραπτών τεκμηρίων του ανθρώπινου πολιτισμού που η δικτατορία όχι μόνο απαγόρευε, αλλά ήθελε και να εξαφανίσει αφού οργάνωνε τελετές, όπου καίγονταν δημόσια όλα τα βιβλία και τα έντυπα που είχαν κατασχεθεί. Βέβαια, όλα αυτά είχαν ξεκινήσει προτού θεσπιστεί η μεταξική αντικομμουνιστική νομοθεσία. Για παράδειγμα, λίγες μέρες μετά την επιβολή της δικτατορίας και συγκεκριμένα στις 16 Αυγούστου στις εφημερίδες υπήρχε η εξής ανακοίνωση10: «Η Εθνική Φοιτητική Νεολαία Πειραιώς προβαίνουσα εις την εξαφάνισιν διά της πυράς ολοκλήρου σειράς κομμουνιστικών εντύπων την προσεχήν Κυριακήν ώραν 8 μ.μ. εν τη πλατεία Πασαλιμανίου Πειραιώς, προσκαλεί άπαντας τους εθνικόφρονας νέους, όπως προσέλθουν εν τη πλατεία Τερψιθέας 7 μ.μ. ίνα εν σώματι μεταβούν και συμμετάσχουν εις την τελετήν».
Ο αστικός πολιτικός κόσμος και η 4η Αυγούστου, του Μάκη Μαΐλη, Ριζοσπάστης 05/08/2001
Μέσα στο κλίμα που είχε δημιουργηθεί, ο Ι. Μεταξάς, σε συνεργασία με τον Εγγλέζο πρεσβευτή Ουάτερλοου, με τα Ανάκτορα, με αστούς πολιτικούς (των «Λαϊκών» και των «Φιλελευθέρων»), καθώς και με τον εκδότη της εφημερίδας «Ελεύθερον Βήμα» Δημ. Λαμπράκη, προετοίμαζαν την επιβολή δικτατορίας. Οι διάφορες προτάσεις που γίνονταν για το σχηματισμό κυβέρνησης και γενικά οι διεργασίες, έστρωναν το έδαφος. Είναι χαρακτηριστικό ότι μια από τις προτάσεις του «Κόμματος Φιλελευθέρων» για την πρωθυπουργία ήταν, να την αναλάβει (στα πλαίσια συμμαχίας κομμάτων) ο Ιωάννης Μεταξάς!! Από την άλλη, ο Τσαλδάρης ζητούσε από το ΚΚΕ την υποστήριξή του στη Βουλή, για να σχηματίσει αυτός κυβέρνηση και όχι ο Σοφούλης! Είχαν γίνει και σχετικές κρούσεις, που δεν απέδωσαν. Αντιθέτως, οι διαπραγματεύσεις «Παλλαϊκού Μετώπου» και «Κόμματος Φιλελευθέρων» απέδωσαν και κατέληξαν στο «Σύμφωνο Σοφούλη - Σκλάβαινα». Αλλά το Σύμφωνο δεν τηρήθηκε από τους «Φιλελεύθερους» και δημοσιοποιήθηκε από το «Παλλαϊκό Μέτωπο».
Οι μέρες περνούσαν και στην εξουσία συνέχιζε να βρίσκεται η υπηρεσιακή κυβέρνηση Δεμερτζή, που στις αρχές Μαρτίου 1936 αντικατέστησε τον Παπάγο στο υπουργείο Στρατιωτικών με τον Ι. Μεταξά. Ιδιαίτερος στην υπουργοποίηση ήταν ο ρόλος του Δημ. Λαμπράκη, καθώς και του Ελευθ. Βενιζέλου, από το Παρίσι.
Τελικά, η εντολή σχηματισμού κυβέρνησης ανατέθηκε από τον Γεώργιο τον Β` στον Δεμερτζή, που στις 14 Μαρτίου σχημάτισε τη δεύτερη κυβέρνησή του. Σ' αυτήν την κυβέρνηση, ο Μεταξάς έγινε αντιπρόεδρος, ενώ παρέμεινε και υπουργός των Στρατιωτικών και της Αεροπορίας. Αργότερα, όταν κατέληξαν σε συμφωνία οι Σοφούλης - Θεοτόκης, δέχθηκαν τη θέση του βασιλιά να αναλάβει η νέα κυβέρνηση την 1η Οκτωβρίου 1936!
|
